Kupiłeś chleb?
Popatrzył na mnie, jakby usłyszał pytanie zadane w zupełnie obcym języku. Bez niezrozumienia, po prostu z jakąś pauzą, wydłużoną, niezdarną, całkowicie nienaturalną w naszym codziennym życiu.
Jaki chleb odezwał się w końcu, nie pytając, po prostu stwierdzając.
Zwykły. Szary z Społem, zawsze tam bierzesz.
Postawił siatkę na podłodze i rozejrzał się po kuchni, jakby widział ją po raz pierwszy.
Nie byłem w sklepie.
Skinęłam głową i odwróciłam się do kuchenki. Nic wielkiego, tak próbowałam sobie wmówić. Zmęczony. Tydzień go nie było w domu, konferencja w Gdańsku, hotel, obce jedzenie, obce powietrze. Wiadomo, że zmęczony.
Ale chleb zawsze kupował. Siedemnaście lat, ilekroć wracał, nawet z krótkiej podróży, zawsze wstępował do Społem na rogu Kasprzaka i przynosił szary chleb. Nie była to umowa ani konieczność, raczej część tego, jak wyglądał jego powrót do domu.
Mieszałam zupę i już nic nie mówiłam.
On ma na imię Zenon. Zenuś. Ja mam pięćdziesiąt osiem lat, on sześćdziesiąt jeden. Mieszkamy w Lublinie, na czwartym piętrze dwupokojowego mieszkania, które kupiliśmy jeszcze w dziewięćdziesiątym dziewiątym, kiedy Marysia była mała. Marysia dawno dorosła, wyjechała do Warszawy, dzwoni zawsze w niedzielę. Ja pracuję w szkolnej bibliotece, Zenuś od trzech lat jest na emeryturze, ale dorabia, wykłada normy budowlane w technikum. Żyjemy cicho, spokojnie, bez wielkich kłótni. To ważne. Nie było nic takiego, co mogłoby wyjaśnić to, co zaczęło się po jego powrocie.
Na kolacji milczeliśmy. Jadł powoli, patrzył w stół. Myślałam, że zaraz podniesie oczy i powie coś o podróży, o kolegach, o windzie, co nie działała w hotelu, o tym, jak tęsknił za domową pomidorową. Po każdym powrocie zawsze coś opowiadał.
Jak tam w Gdańsku? zapytałam.
W porządku.
Seminarium się udało?
Tak.
Odłożyłam łyżkę.
Zenuś, wszystko w porządku?
Popatrzył na mnie swoimi szarymi, lekko zmęczonymi oczami.
W porządku. Po prostu zmęczony.
Sprzątnęłam ze stołu. Poszedł do pokoju, położył się z telefonem, jakby nic się nie stało, jakby wszystko było na miejscu. Tylko chleba nie było. I rozmowy. I czegoś, czego nie potrafiłam nazwać.
Pierwszą noc zrzuciłam na zmęczenie. Drugą też.
W piątek, trzeciego dnia, zobaczyłam pierwsze naprawdę dziwne.
Siedziałam z kawą przy oknie, patrzyłam na podwórko. Wyszedł z łazienki, przeszedł do kuchni, nalał sobie wody. Potem wyjął z szafki słoik z kaszą gryczaną, otworzył, powąchał, odstawił. Nic nie powiedziałam. Ale Zenuś nie jada kaszy gryczanej. Nigdy nie jadł. Jeszcze na początku znajomości śmiał się, że gryka to jedzenie bez polotu, wymyślone przez nudziarzy. Zawsze żartowaliśmy z tego. Gotowałam mu ryż, jęczmień, cokolwiek, ale nigdy gryczkę.
A tu powąchał, jakby miał zamiar spróbować.
Masz ochotę na gryczaną? próbowałam zabrzmieć neutralnie.
Nie padła odpowiedź, i poszedł do pokoju.
Długo patrzyłam na ten słoik.
W sobotę zadzwoniła Marysia.
Tata już wrócił? było pierwszym pytaniem.
W środę.
Jak się ma?
Zawiesiłam na sekundę głos.
Zmęczony po drodze. Wszystko dobrze.
To fajnie. Mamo, przyjadę w październiku, dobrze? Z Michałem mamy urlop.
Jasne, kochanie. Bardzo bym się ucieszyła.
Nie powiedziałam jej. Co miałam powiedzieć? Że tata nie kupił chleba i wąchał kaszę gryczaną? Brzmi jak nic.
Ale już wiedziałam, choć nie głową i nie logiką, że coś jest nie tak. Czułam to w brzuchu albo pod żebrami, tam, gdzie nie da się wytłumaczyć tylko czuje się sygnały.
W niedzielę zaproponowałam spacer. Często chodziliśmy w niedziele do parku Ludowego. On lubił ławkę nad stawem, kupował po kubku oranżady, jeśli był kiosk, narzekał na plecy, ja radziłam gimnastykę, on wzruszał ramionami, śmialiśmy się. Mały rytuał.
Pójdziesz do parku? zapytałam.
Oderwał się od telefonu.
Do jakiego parku?
No, do Ludowego. Pogoda ładna.
Zastanowił się. Już to było dziwne, bo zawsze mówił jasne albo tylko założę kurtkę. Nie trzeba się tu zastanawiać.
Dobrze odpowiedział w końcu.
Szliśmy w milczeniu. Nie forsowałam rozmowy, tylko obserwowałam. On patrzył wokół bez szczególnego zainteresowania i bez niedzielnej swobody. Jakby szedł nową trasą i próbował zapamiętać skręty.
Przy wejściu do parku stał starszy pan z rudym, tłustym cocker-spanielem.
Zobacz, Buba powiedziałam. Tak wołaliśmy ich wszystkich po tym, jak u naszej sąsiadki Pani Zuzanny był taki sam pies, Buba. To była nasza żartobliwa ksywa.
On popatrzył, żadnej reakcji.
Buba powtórzyłam ciszej.
Ładny pies powiedział. Uprzejmie. Neutralnie.
Zatrzymałam się przy krzaku dzikiej róży, udawałam, że oglądam owoce. Moje serce biło zbyt szybko jak na spokojny spacer.
On nie pamiętał Buby. Lub udawał, że nie pamięta. Ale czemu miałby udawać?
Nad stawem kiosku już nie było, chyba zniknął do następnego lata. Zenuś usiadł na ławce, popatrzył na wodę.
Fajnie tu powiedział.
Przychodzimy tu od lat.
Tak?
Odwróciłam się do niego.
Zenuś. Od dziesięciu lat tu chodzimy.
Skinął głową, bez zająknięcia.
Tak, tylko mówię, że fajnie.
Coś się wtedy we mnie zacisnęło i nie rozluźniło do końca. Dopiero w nocy, kiedy słuchałam jego spokojnego oddechu, znalazłam dla tego wyjaśnienie. On nie powiedział Pamiętam ani jasne. Tylko potakiwanie, jakby zgadzał się na obcą opinię.
Leżałam długo bez snu. Myślałam, jak się nazywa to, kiedy ktoś jest blisko, ale coś z niego zniknęło. Czytałam kiedyś o zjawisku psychologicznej podmiany. Bliska osoba się zmienia, tak że wydaje się, jakby ktoś ją podmienił. Zazwyczaj po silnych przejściach. Ale przecież nie było żadnych przejść. Budowlana konferencja. Tydzień w Gdańsku. To trochę mało, by wrócić odmienionym.
Wstałam o trzeciej. Wypiłam wodę, popatrzyłam przez okno. Podwórko puste, latarnia miga, raz świeci, raz nie. Przyszła myśl: czekam. Może po prostu coś się zdarzyło, o czym nie mówi. Może pokłócił się z kimś, może zachorował, a może po prostu wszystko go przygniotło. Bywa. Zwłaszcza po sześćdziesiątce.
Wróciłam do łóżka. Spał na boku, twarzą do ściany. Położyłam rękę na jego plecach, delikatnie, jak zawsze. Nie drgnął.
W poniedziałek zadzwoniłam do mojej przyjaciółki Basi. Znałyśmy się od studiów, ona mieszka na drugim końcu miasta, pracuje w przychodni rejestratorką. Basia jest konkretna, szanuję to.
Basia, mogę wpaść?
Wszystko ok?
Nie wiem. Chciałabym pogadać.
Przyjdź na piątą, będę.
U Basi zawsze ciepło i pachnie drożdżowym, nawet jeśli nic nie piecze. Usiadłyśmy w kuchni, nalała herbatę. Opowiedziałam jej o chlebie, gryczanej, Bubie, no tak nad stawem.
Słuchała, potem zamilkła.
Iza, może to początki depresji. Albo zaczyna się coś z pamięcią. Jesteście już po pięćdziesiątce.
Jemu sześćdziesiąt jeden.
Może i tak. Ale u sąsiada z piątego piętra zaczęło się w podobnym wieku.
On nie jest zapominalski. Zawsze wszystko pamiętał, daty, imiona.
Wszystko się kiedyś zmienia.
Patrzyłam w kubek.
Basia, to nie zapomnienie. On patrzy na mnie… jak na obcą osobę, a udaje, że nie.
Basia odłamała kawałek drożdżowego.
Wyspałaś się ostatnio?
Nie.
No właśnie. Nakręcasz się. On może jest zmęczony, może mu coś dolega, mężczyźni nie mówią. Daj mu czas.
Przytaknęłam. Pewnie ma rację.
W drodze do domu jednak myślałam o tym, jak otworzył słoik z gryką i powąchał. Takie małe zwyczajne gesty, a było w tym coś zupełnie innego.
W domu był. Siedział przy stole z papierami, pisał coś. Nastawiłam czajnik, zaczęłam rozpakowywać zakupy. Nie podniósł głowy.
Byłam u Basi.
Aha.
Przyniosłam ci drożdżowe.
Podniósł wzrok.
Z czym?
Z kapustą. Lubiłeś.
Ja nie lubię kapusty.
Odstawiłam siatkę. Bardzo powoli.
Zenek.
Co?
Zawsze mówiłeś, że twoja mama piekła z kapustą.
Spojrzał na mnie spokojnie.
Mama piekła z jabłkami.
Cisza.
Jego mamę znałam dobrze. Anna, zmarła dwanaście lat temu. Bywałam u niej w kuchni, widziałam, jak piekła z kapustą i jajkiem, zawsze. To jej specjalność, była z tego dumna.
Zenek, twoja mama piekła z kapustą, pamiętam.
Może i z kapustą. Dawno było wzruszył ramionami i wrócił do papierów.
Wyszłam do pokoju. Stanęłam przy oknie. Patrzyłam na ludzi i samochody, jak co dzień, zwykła jesienna ulica.
Anna piekła z kapustą. Pamiętam zapach, ceratę w kwiatki. On pamiętał jeszcze lepiej ode mnie. Nie zapomina się zapachu kuchni matki.
Wzięłam telefon, zadzwoniłam do siostry Zenka, Jolanty. Mieszka w Chełmie, rzadko się widują, ale mają kontakt.
Iza! zawsze krzyczy. Co tam?
Jolanta, powiedz, z czym twoja mama piekła drożdżowe?
No, z kapustą zawsze, czasem z jajkiem. Czemu pytasz?
Nic, chciałam przepis sobie przypomnieć. Dzięki.
Schowałam telefon. Nogi miałam jak z waty. Przez drożdżowe z kapustą, śmieszne.
Może coś z pamięcią. Neurologia, wiek. Trzeba do lekarza, pogadać szczerze.
Przy kolacji zapytałam:
Zenek, miałeś ostatnio bóle głowy?
Nie.
A śpisz normalnie?
Tak.
Nie chciałbyś iść do lekarza? Tak po prostu, kontrolnie.
Odłożył widelec.
Po co?
Tak sprawdzić ciśnienie, różne rzeczy.
Ciśnienie mierzę w domu.
Martwię się o ciebie.
Długo patrzył na mnie.
Uważasz, że coś ze mną nie tak?
Martwię się.
Iza, wszystko jest w porządku. Przestań.
Od razu zamknął temat, tak potrafił zawsze. Cienka granica, nie trzeba unosić głosu.
Ale patrzyłam, jak je, jak trzyma widelec, jak przechyla głowę analizowałam każdą drobność. Czy tak zawsze siedział? Chyba dawniej miał wyprostowane plecy. Teraz więcej garbi się. Widelec w prawej dłoni, to się zgadza, jest praworęczny.
Sprzątnęłam naczynia do kuchni, poszłam do łazienki. Spojrzałam w lustro. Patrzyła na mnie szara, zmęczona kobieta z krótkimi włosami, których już dawno nie farbowała, z wesołymi zmarszczkami, jak mówił kiedyś Zenek. Patrzyłam na siebie i powtarzałam: już wymyślasz. Może on zawsze taki był. Ludzie się przecież zmieniają.
Umyłam się i położyłam.
Obudził mnie środek nocy i cisza. Taka cieńsza niż zwykle, nieobecność obok mnie w łóżku. Sięgnęłam ręką pusto, zimno.
Wyszłam. W kuchni świeciło światło. Siedział przy stole i coś pisał w zeszycie. Własnoręcznie, co już było dziwne, bo Zenek od lat niemal nic nie pisał ręcznie, poza podpisami.
Zenek?
Podniósł wzrok. Spokojnie.
Nie mogę spać powiedział.
Co zapisujesz?
Takie myśli.
Mogę?
Pauza.
To prywatne.
Patrzyłam na niego, trzymał moje spojrzenie.
Nigdy nie mówił to prywatne, jeśli pytałam. Przez siedemnaście lat mogłam zapytać o wszystko. Oczywiście mieliśmy swoje światy, ale nie było tej granicy w głosie.
Dobrze powiedziałam i wróciłam do łóżka.
Jeszcze długo coś pisał, wreszcie światło zgasło. Wrócił, położył się. Nie spał od razu, słyszałam.
Rano zeszytu już nie było na stole.
Sama nie wiem po co, ale go szukałam. Przejrzałam szuflady w kuchni, w nocnym stoliku. Nie znalazłam. Zabrał go ze sobą.
Pojechałam do biblioteki. Cisza, zapach papieru, lekka woń kurzu, to wszystko koiło mnie, porządkowało dzień. Ustawiałam książki, pomagałam znaleźć archiwalne numery. Typowy dzień.
W przerwie inwentaryzowałam, jak można rozpoznać, że ktoś naprawdę się zmienił. Nie powierzchownie, ale w środku. Jak to możliwe, że po siedemnastu latach znajomości, po tym, jak znało się zapach i śmiech drugiej osoby, trzeba układać ją od nowa w głowie.
To się nazywa psychologiczna podmiana osobowości. Przypomniałam sobie termin z jakiegoś artykułu. Może choroba, może stres. Może po prostu życie. Ludzie się zmieniają. Po pięćdziesiątce, sześćdziesiątce dziecko wyjechało, praca za nimi, zostają we dwoje i poznają się na nowo.
Ale Zenka znałam. Byłam pewna.
Wieczorem wróciłam do domu. Stał przy oknie w kuchni, patrzył się w deszczową ulicę.
Co robisz?
Patrzę.
Na co?
Po prostu patrzę.
Brzmiało to dziwnie, od niego szczególnie. Nigdy nie był typem kontemplacyjnym. Zawsze robił coś, planował, rysował, mruczał pod nosem. Po prostu stać nieruchomo to nie jego styl.
Jak minął dzień?
Zwyczajnie. Lekcje, jak zawsze.
Studenci ok?
Jak zwykle.
Wyciągnęłam kurczaka z lodówki, zaczęłam gotowanie.
Opowiedz mi o Gdańsku nie odwróciłam się.
O czym dokładnie?
O hotelu, ludziach, o tym, co widziałeś. Przecież byłeś tam tydzień.
Pauza.
W hotelu mieszkałem. Seminarium mieliśmy w sali na uniwersytecie. Zabrali nas oglądać jakieś nowe bloki, pokazowe inwestycje. To wszystko.
A koledzy? Ktoś znajomy był z twojej pracy?
Byli.
Kto?
Zawiesił głos. Odwróciłam się. Patrzył gdzieś w bok.
Paru z technikum, i inni z miast.
A Marian Zadrożny był?
Marian Zadrożny kierownik, znajomy, jeździli wspólnie na ryby. Zawsze mówił o nim dużo.
Zadrożny? Nie, nie było go.
Zawsze jeździ na te seminaria.
W tym roku nie.
Wróciłam do kuchenki. Może rzeczywiście nie był.
W nocy, gdy Zenuś spał, napisałam SMS do jego żony, Pani Stasi. Skromnie: Pani Stasiu, dobry wieczór, czy Marian wrócił szczęśliwie z Gdańska?
Odpowiedź przyszła po chwili: Dobry. Mariusz w tym roku nie pojechał, byliśmy cały tydzień w domu. Coś się stało?
Odpisałam, że pomyliłam się, przepraszam.
Schowałam telefon pod poduszkę. Leżałam nieruchomo.
On nie wie, czy Marian był w Gdańsku. Albo kłamie.
W środę znalazłam pretekst. Powiedziałam, że przydałyby się nowe firanki i żebyśmy pojechali do Domu Tkacza na Lubartowskiej. On zawsze nudził się tam, mówił: Wybierz, co chcesz, i idziemy na pączki do kawiarenki obok. Taki był nasz rytuał.
Jedziesz? zapytałam.
Dokąd?
Po firanki.
Stare są w porządku, ale możemy.
Pojechaliśmy. Celowo kręciłam się długo, pytałam o wszystko, on odpowiadał byle jak. W końcu powiedziałam:
To pójdziemy na pączki?
Gdzie?
Tam, zaraz obok, zawsze chodzimy.
Popatrzył na mnie.
Nie znam tej kawiarni.
Uśmiechnęłam się.
Zaraz zobaczysz. Chodź.
Zeszliśmy do tego samego kąta, od dwudziestu lat pachniało tam pączkami. Szyld Słodka Chwila.
Widzisz?
Ta…? niby rozpoznał, niby nie.
Kupiliśmy pączki. Patrzyłam, jak je, patrzy na ludzi, pyta, czy mi zimno, wszystko jak zwykle.
Tylko raz popatrzył na żółty szyld dłużej, jakby coś usiłował zapamiętać, zachować.
Zenek, pamiętasz mnie?
Spojrzał zdziwiony.
Co za pytanie? Ty jesteś Iza, moja żona.
Wiem. Tylko pytam, czy pamiętasz, co było między nami.
Milczał.
Wszystko się zmienia odpowiedział po chwili.
Zawsze mówiłeś, że ludzie się nie zmieniają szepnęłam.
Milczał, jadł pączka.
Może jednak się zmieniam rzucił.
Wracaliśmy komunikacją miejską, patrzyłam przez zaparowane okno, a w głowie krążył strach przed chwilą, gdy bliska osoba staje się kimś obcym.
W czwartek, kiedy wyszedł, zajrzałam do tzw. gabinetu. Niewielki pokoik, w którym trzymał swoje papiery. Usiadłam przy jego biurku, otworzyłam szufladę.
Był tam zeszyt.
Przewróciłam kilka pustych stron. Pośrodku zaczynały się wpisy. Idealnym, drobnym, równym pismem, zupełnie nie-Zenkowym. On miał lekarza nieczytelny bazgroł a tamto było jak od kaligrafa.
Czytałam.
To były listy. Iza. Żona. Lat 58. Pracuje w bibliotece. Córka Marysia w Warszawie. Pije kawę bez cukru. Chce zmienić firanki. Przyjaciółka Basia, przychodnia. Potem: Drożdżowe z kapustą niby lubi. Park Ludowy w niedzielę. Spaniel Buba żart rodzinny. Potem: Anna matka. Kapusta czy jabłka do sprawdzenia.
Nie mogłam oddychać.
To były notatki kogoś, kto uczy się naszej życia. Tworzy mapę, żeby nie popełnić błędów w rozmowie.
Zamknęłam zeszyt, odłożyłam. Weszłam do kuchni, napiłam się wody. Drżały mi ręce.
Amnezja, zaburzenie argumentowałam sobie. Może traumatyczne przeżycie, nie wiem nic o tym. Próbuję sklejać puzzle. Zapisuje, bo boi się powiedzieć. Albo mu wstyd.
Możliwe. Tylko czemu zmienił pismo?
Przecież jego pismo rozpoznawała nawet Marysia, zawsze śmiała się z tych kulfoniastych liter.
Ok. Ludzie czasem zmieniają pismo, po udarach może. Ale przecież miałby inne objawy. Pomieszałam twarz w dłoniach.
On wrócił po siedemnastej. Przygotowałam kolację, uczesałam się. Nawet nie wiem po co.
Źle się dziś czujesz? spytał w progu. Nie byłaś w pracy.
Głowa bolała. Już lepiej.
Kiwał głową, poszedł umyć ręce. Typowy dzień.
Przy kolacji patrzyłam na jego ręce, tkwił w znajomej pozie, dokładnie tak jak zawsze, a może odrobinę inaczej.
Zenuś.
Hm?
Opowiedz coś o nas. Jak się poznaliśmy.
Podniósł wzrok. Bez pośpiechu.
Po co?
Po prostu chcę usłyszeć. Jak pamiętasz.
Odłożył widelec. Długo milczał.
Przez znajomych się poznaliśmy. Na urodzinach. Miałaś niebieską sukienkę.
Prawdę mówił. Niebieska, urodziny Eli Nowak, wrzesień ’97.
Potem widzieliśmy się parę razy i zaczęliśmy się spotykać.
Zamilkł.
I co potem?
Pobraliśmy się. Urodziła się Marysia. Kupiliśmy mieszkanie.
Zenuś, gdzie mi się oświadczyłeś?
Nie odpowiedział. Tylko patrzył na mnie długo.
Nie pamiętam szczegółów wymamrotał.
Przecież mówiłeś na srebrnych godach, że pamiętasz wszystko. Opowiadałeś wszystkim.
Cisza.
Zenuś, gdzie po oświadczynach pojechaliśmy?
Z patrzył na mnie. Bez cienia irytacji, za to ze smutkiem. Albo z czymś jeszcze czymś nienazwanym.
Iza, po co ci teraz to?
Bo chcę wiedzieć, czy pamiętasz.
Jestem zmęczony. To było dawno temu. Nikt nie pamięta wszystkiego.
To nie wszystko. To ważne.
Odwróciłam się od stołu. Posprzątałam, choć nie dokończyliśmy jedzenia.
Pojechaliśmy kiedyś nad Wieprz, pod Lublin. Po oświadczynach ubrudziłam buty w błocie, a on przez kałużę nosił mnie na rękach. On uwielbiał tę historię.
Ten człowiek nie wie.
W nocy napisałam do Basi o zeszycie, piśmie, o Wieprzu.
Odpisała: Iza, na twoim miejscu zabrałabym go do lekarza. Może być różnie. Zadzwoń jutro.
Schowałam telefon. Długo patrzyłam w ciemność. On oddychał spokojnie obok.
Rano postanowiłam powiedzieć mu wszystko prosto. Że znalazłam zeszyt, zadzwoniłam do Jolanty, do Stasi, że wiem, iż Marian nie był w Gdańsku. Potrzebuję odpowiedzi.
Już był w kuchni, parzył herbatę.
Zenuś.
Co?
Chcę z tobą porozmawiać.
Spojrzał, długo.
Wiem powiedział.
Stanęłam.
Wiesz co?
Że czegoś się domyślałaś. Widziałem, że byłaś w gabinecie.
Nic nie mówiłam. On zaprosił do stołu.
Trudno to wyjaśnić.
Spróbuj.
To, co myślisz, jest po części prawdą.
Po części?
Nie pamiętam wszystkiego. Nie tak, jak myślisz. Pojedyncze rzeczy, duże.
Nad Wieprz?
Podniósł głowę.
Co?
Byliśmy nad Wieprzem, kiedy mi się oświadczyłeś. Pamiętasz?
Cień na jego twarzy.
Nie.
Bubę pamiętasz?
Nie.
Swoją mamę?
Twarz, głos. Co do szczegółów… nie.
Patrzyłam na niego. On patrzył w herbatę.
Od kiedy to się dzieje?
Nie wiem. Powoli.
Nie powiedziałeś mi.
Nie potrafiłem.
Prowadziłeś notatki, żeby się nie pomylić.
Tak.
Pismo inne.
Cisza.
Wiem przyznał.
Jak to wytłumaczyć?
Milczał. Patrzył w stół.
Zenuś. Powiedz mi prawdę: jesteś Zenuś? Mój?
Po raz pierwszy zobaczyłam w jego oczach coś żywego ból, zagubienie, może jeszcze coś.
Iza odezwał się cicho nie wiem, jak odpowiedzieć.
Patrzyłam, jak trzyma kubek, na drobną zmarszczkę nad ustami, siwiznę nad skroniami.
To szczera odpowiedź?
Najszczersza, jaką mam.
Za oknem padał cichy, jesienny, lubelski deszcz. Słyszałam, jak krople biją w parapet.
Co mam z tym zrobić? spytałam już nie do niego, tylko gdzieś w powietrze.
Nie wiem odpowiedział szczerze.
Wstałam, nalałam sobie kawy, bez cukru. Stanęłam przy oknie.
Za plecami wstał.
Iza.
Co?
Pamiętam twój głos. Od początku. Jak brzmisz. To pamiętam.
Nie spojrzałam na niego.
To mało.
Wiem.
Deszcz stukał. Trąbił samochód, potem znów cisza.
Potrzebuję czasu odezwałam się w końcu.
Dobrze.
Nie wiem, co będzie.
Rozumiem.
Odwróciłam się. Stał i patrzył na mnie, jakby chciał coś jeszcze dodać, ale brakowało mu słów, albo odwagi.
Powiedz jedno poprosiłam.
Co?
Chcesz tu być?
Cisza.
Tak padło. Chcę tu być.
Stałam i patrzyłam, jak ktoś, kto znał mnie na wylot, a teraz notował wszystko w zeszycie, nie pamiętał Wieprza, rozmawiał innym pismem, a jednak trzymał kubek palcami dokładnie jak kiedyś.
To idź po chleb powiedziałam. Szary, w Społem, na rogu Kasprzaka.
Kiwał, chwycił kurtkę, już był przy drzwiach.
Iza.
Słucham.
Opowiesz mi kiedyś o Wieprzu?
Długo patrzyłam na niego.
Może szepnęłam.
Wyszedł. Zostałam z kubkiem kawy i słuchałam jego kroków po schodach. Czwarte piętro, szesnaście stopni. Zawsze liczyłam.
Szesnaście.
Przez okno widziałam, jak znika za rogiem. Podniósł kołnierz od deszczu. Zwykły człowiek w szary dzień.
Tak stałam, kosztując kawę, już letnią, ale dalej dobrą. W środku tętniła cisza nie spokój, nie ulga, tylko cisza, gdzie nie ma jeszcze odpowiedzi, ale można już o nie pytać.
Zadzwoniła Basia.
I co? usłyszałam.
Sama nie wiem.
Porozmawiałaś z nim?
Tak.
I?
Patrzę na ulicę. Kąt, gdzie zniknął, już pusty.
Basia, umiałabyś żyć z człowiekiem, który nie wie, kim jest?
Pauza.
On tak to ujął?
Mniej więcej.
Iza, zabierz go do lekarza. To się nie rozwiąże na kuchennym krześle.
Wiem.
Co zamierzasz?
Nie wiem. Poszedł po chleb.
Jaki chleb?
Szary. Ze Społem.
Basia zamilkła.
Iza, ty mnie niepokoisz.
Wszystko jest w porządku. Odezwiemy się.
Schowałam telefon. Wzięłam kubek, zrobiłam łyk. Jeszcze ciepła.
Szesnaście stopni. Zawsze liczyłam.
Po dwudziestu minutach trzasnęły drzwi na dole, potem kroki na klatce. Szesnaście schodów.
Nie ruszyłam się z miejsca.
Klucz w zamku, drzwi.
Proszę powiedział od progu. Szary. Ostatni był.
Obróciłam się. Stał z chlebem, mokry od deszczu, grzywka przyklejona do czoła.
Połóż na stół rzuciłam.
Położył.
Patrzyliśmy na siebie.
Herbatę zrobisz? zapytał.
Zrobię.
Podgrzewałam wodę, on zdjął kurtkę. Usiadł, siedział w milczeniu. Bez ciężaru, zwyczajnie.
Iza odezwał się miękko. Opowiedz mi o Wieprzu.
Czajnik zaczynał szumieć, najpierw cicho, potem coraz wyraźniej.
Stałam tam i myślałam.
Nie teraz odpowiedziałam. Może później.
Dobrze.
Czajnik zawył na cały głos.
