Zofio, upiecz placek z kapustą na jutrzejszy obiad, mówi Jadwiga, wchodząc do kuchni i siadając przy stole. Dawno nie jadłam dobrego wypieku; zawsze przygotowujesz jakieś dziwne dania.
Zofia odwraca się od kuchenki, na której smaży kotlety na dzisiejszy obiad. Jej teściowa siedzi z typowym niezadowolonym wyrazem twarzy, poprawiając swój zwykły bordowy sweter.
Mam alergię na kapustę, Jadwigo, odpowiada Zofia spokojnie, przewracając kotlet. Nie przygotuję go.
Co to znaczy, że nie przygotujesz? głos teściowej robi się ostrzejszy. Poprosiłam cię, a ty odmawiasz? Kim się uważasz, żeby mi odpowiadać? W moich czasach synowe okazywały szacunek starszym!
Nie chodzi o szacunek, mówi Zofia, przesuwając patelnię na inny palnik. Jeśli przygotuję kapustę, dostanę ataku alergii. Zrób to sama, jeśli tak bardzo tego pragniesz.
Zrób to sama? Jadwiga podnosi się z krzesła. Nie jestem twoją służącą! Ty jesteś panią tego domu, więc gotuj to, co mówię! A twoja alergia to tylko wymówka. Po prostu jesteś zbyt leniwa, by zawracać sobie głowę ciastem!
Jadwigo, co lenistwo ma z tym wspólnego? Zofia zwraca się w stronę teściowej. Gotuję każdego dnia, sprzątam, piorę. Ale nie upiekę placka z kapustą, ponieważ fizycznie nie jestem w stanie!
Nie możesz czy nie chcesz? teściowa zbliża się, mrużąc oczy. Myślisz, że tylko dlatego, że mój syn się z tobą ożenił, możesz mną dyrygować? Zobaczymy, kto naprawdę tu decyduje!
W przedpokoju dzwonią klucze wraca Michał. Twarz Jadwigi natychmiast przybiera cierpiący wyraz.
Michał, synu, pędzi do niego. Dobrze, że jesteś. Twoja żona stała się zupełnie bezczelna! Poprosiłam ją o upieczenie placka, a ona jest niegrzeczna i odmawia!
Michał zdejmuje kurtkę i rzuca zmęczone spojrzenie żonie; ta stoi przy kuchence z napiętą twarzą.
Zofio, o co chodzi? pyta, wiesząc kurtkę w szafie. Dlaczego odmawiasz matce?
Mam alergię na kapustę, Michał, mówi Zofia cicho. Już to wyjaśniłam Jadwidze.
Alergia? Jaka alergia? Michał macha ręką. Mamo, nie martw się. Zofia upiecze placek jutro. Prawda, kochanie?
Zofia w milczeniu patrzy na męża, potem na teściową, która uśmiecha się triumfalnie. Serce ściska ją boleśnie z żalu.
Nie, nie upiekę, mówi stanowczo, zdejmując fartuch i kierując się do drzwi. Możecie zjeść obiad sami.
Zofia idzie do sypialni i zamyka za sobą drzwi. Za ścianą słychać stłumione głosy Michał i jego matka spokojnie jedzą obiad, omawiając jakieś codzienne sprawy. A ona leży twarzą w poduszkę, a łzy spływają po jej policzkach.
Za ścianą rozlega się stały szmer głosów Michał opowiada matce o pracy, a ona kiwa głową ze współczuciem. Jakby nic się nie wydarzyło. Jakby żona nie wyszła zdenerwowana, lecz po prostu rozpłynęła się w powietrzu.
Rano Zofia wstaje wcześniej niż zwykle. Jadwiga jeszcze śpi w domu panuje niezwykła cisza. Michał siedzi przy kuchennym stole z filiżanką kawy, przeglądając wiadomości na swoim telefonie.
Michał, muszę z tobą porozmawiać, Zofia siada naprzeciw niego, splatając dłonie. To poważna rozmowa.
Podnosi wzrok znad ekranu, marszcząc brwi w zdumieniu.
O czym?
O twojej matce, Zofia bierze głęboki oddech. Mam dość ciągłego narzekania. Jadwiga krytykuje wszystko jak gotuję, jak sprzątam, w co się ubieram. Mam dość posłuszeństwa wobec niej w naszym domu.
Zofio, co ty mówisz? Michał odkłada telefon. Mama zachowuje się normalnie. Po prostu ma swoje przyzwyczajenia.
Przyzwyczajenia? głos Zofii robi się ostrzejszy. Tak nazywasz rządzenie dorosłymi? Michał, może czas znaleźć matce osobne wynajęte mieszkanie? Niech mieszka sama? Jesteśmy jeszcze młodzi potrzebujemy własnej przestrzeni.
Michał uderza filiżanką o spodek.
Proponujesz wyrzucić moją matkę na ulicę? W jego głosie pojawia się metaliczny ton. Poprosiła o zamieszkanie z nami, a ty chcesz ją wykopać?
Nie o to chodzi, Zofia wyciąga do niego rękę, ale on się cofa. Tylko osobne miejsce. Moglibyśmy pomóc z opłatami
Słuchaj, to mi się nie podoba, Michał wstaje i zaczyna przygotowywać się do pracy. Mama nikomu nie przeszkadza. Wręcz przeciwnie, ułatwia nam życie gotuje, pomaga w domu.
Kiedy ona gotuje? Zofia również wstaje. Michał, otwórz oczy! Ja pracuję, wracam do domu, gotuję obiad, sprzątam, piorę. A twoja matka tylko krytykuje!
Dość, Michał przerywa, zakładając kurtkę. Nie chcę tego więcej słuchać. Mama zostaje z nami. Koniec.
Drzwi trzaskają za nim nieprzyjemnym metalicznym dźwiękiem. Zofia zostaje sama w kuchni, wpatrując się w niedopitą kawę męża. Gorycz z rozmowy rozprzestrzenia się w niej jak ten zimny napój. Powoli bierze filiżankę, myje ją i stawia do osuszenia.
Zofia irytuje ta niesprawiedliwość. Jej teściowa oddała mieszkanie córce. A potem nalegała na mieszkanie z nimi. I Michał nie widzi w tym nic dziwnego! Zofia ma dość życia pod czujnym okiem matki męża.
Pół godziny później Jadwiga pojawia się w kuchni. Jej włosy są starannie ułożone, szlafrok zapięty pod samą szyję. Twarz wyraża skrajne niezadowolenie.
No, co za scenę urządziłaś, teściowa zaczyna bez powitania. Jaka nieżyczliwa! Myślałaś, że mój syn stanie po twojej stronie?
Zofia w milczeniu nalewa sobie herbaty, starając się nie reagować na prowokację.
Widzisz? Jadwiga kontynuuje, siadając przy stole. Mój syn stanął po mojej stronie! To znaczy, że rozumie, kto tu rządzi. A skoro tak jest, musisz mnie słuchać!
Zofia odstawia czajnik nieco mocniej niż zamierzała.
Dzisiaj posprzątasz całe mieszkanie, aż będzie lśniło, teściowa ciągnie w tonie pouczającym. Umyj okna, zetrzyj wszystkie podłogi w każdym pokoju, spraw, by łazienka błyszczała. Inaczej tylko chodzisz tu jak dama, ale dom jest brudny!
Dom nie jest brudny, Zofia cicho się sprzeciwia.
Nie brudny? głos Jadwigi podnosi się. Wczoraj widziałam kurz na komodzie w salonie! A lustro w przedpokoju jest zamazane! Jeśli będziesz się kłócić, poskarżę się synowi i powiem mu, że mnie nie słuchasz!
Coś w Zofii pęka. Jak mocno napięta struna, która nie wytrzymuje już napięcia. Odwraca się gwałtownie do teściowej.
Nie! Jej głos brzmi napięty. Nie zrobię tego! Zbyt długo cię słuchałam! Zgubiłam się w tym wszystkim! Gotuję to, co każesz, sprzątam kiedy polecisz, milczę gdy krzyczysz! Dość!
Jadwiga podskakuje. Jej twarz czerwienieje z oburzenia. Krzyczy:
Jak śmiesz? Jak śmiesz mi się sprzeciwiać?
Zofia również podnosi głos.
Śmiem! Jestem żywą osobą, nie twoją służącą! I nie będę dłużej znosić twojego czepiania się!
Jeśli będziesz się sprzeciwiać, mój syn cię wyrzuci! krzyczy teściowa, potrząsając pięścią.
A potem coś w Zofii zdaje się puszczać. Lata milczenia, miesiące upokorzeń. Wszystko wylewa się jedną potężną falą. Prostuje się na całą wysokość. Jej głos brzmi tak mocno, że Jadwiga mimowolnie się cofa.
Zapomniałaś, czyje to mieszkanie! Zapomniałaś, kto pozwolił ci tu mieszkać! Kto pozwolił ci mieszkać bez płacenia czynszu, rachunków, jedzenia niczego! Przypomnę ci to moje mieszkanie! Moje, kupione przed ślubem. Kupione zanim poznałam twojego syna, całą twoją rodzinę!
Jadwiga zamiera z otwartymi ustami. Wyraźnie nie oczekiwała takiego obrotu spraw.
Ale Zofia nie przestaje.
I od dzisiaj nie będziesz mi już dyktować warunków! Albo to nie ja wyląduję na ulicy to ty! Rozumiesz?
Przez kilka sekund teściowa stoi jak skamieniała, potem powoli odzyskuje spokój. Jej twarz się rumieni, oczy mrużą.
Jak śmiesz tak do mnie mówić? piszczy. Nie masz prawa! Jestem matką twojego męża! Jestem od ciebie starsza! Musisz mnie szanować!
Szacunek trzeba zasłużyć, a nie otrzymuje się go za wiek! Zofia nie ustępuje. A w ostatnich miesiącach mieszkania tutaj nie zasłużyłaś nawet na odrobinę szacunku!
Jak śmiesz Jadwiga sapie z oburzenia. Kim się uważasz? Jestem matką Michała! A ty jesteś tylko przejściową kobietą! On zawsze wybierze mnie!
W takim razie wyprowadźcie się razem! Zofia przerywa. A ja zostanę w swoim mieszkaniu! Tym, za które płacę, które sprzątam i w którym gotuję! Podczas gdy ty tylko wydajesz rozkazy!
Ja powiem synowi! teściowa jąka się. Dowie się, jak się do mnie odnosisz!
Śmiało, powiedz! Zofia krzyżuje ramiona. Tylko nie zapomnij dodać, że mieszkasz tutaj za darmo!
Jadwiga odwraca się oburzona i głośno tupiąc, biegnie do swojego pokoju. Drzwi trzaskają tak mocno, że okna drżą.
Kilka minut później z pokoju dobiega zdenerwowany głos. Teściowa najwyraźniej dzwoni do syna. Zofia łapie fragmenty: Całkiem bezczelna obraża mnie grozi wyrzuceniem
Zofia spokojnie kończy herbatę i zaczyna przygotowywać się do pracy. Niech Jadwiga narzeka dzisiaj po raz pierwszy od dawna powiedziała prawdę.
Wieczorem Michał wraca do domu niemal wściekły. Jego twarz jest zaczerwieniona, oczy płoną gniewem. Ledwie przekracza próg, atakuje żonę:
Co ty wyprawiasz? krzyczy. Mama mi wszystko opowiedziała! Jak śmiesz ją obrażać? Grozić jej wyrzuceniem z domu?
Z mojego domu, poprawia Zofia spokojnie, zdejmując fartuch. I nie groziłam. Ostrzegałam.
Z twojego? głos Michała robi się głośniejszy. Jesteśmy mężem i żoną! Co twoje, to i moje!
Nie, drogi, Zofia odwraca się do niego. To mieszkanie kupiłam przed ślubem. I nie będę dłużej tolerować niegrzeczności twojej matki.
Mama nie zrobiła nic złego! Michał krzyczy. Tylko poprosiła o pomoc w domu!
Wydawała polecenia, Zofia kontruje. I obrażała mnie. A ty ją wsparłeś.
Oczywiście, że ją wsparłem! Jest moją matką!
W takim razie zamieszkaj z nią, Zofia kieruje się do drzwi wejściowych i otwiera je szeroko. Ale nie tutaj. Spakuj się i wyjdź.
Żartujesz? Michał patrzy na żonę z niedowierzaniem.
Wcale nie, Zofia wskazuje na drzwi. Wykorzystałeś mnie wystarczająco, mieszkałeś na mój koszt wystarczająco długo. Teraz zdecyduj, gdzie i jak chcesz mieszkać. A ja wybieram szczęście. Bez ciebie!
Jadwiga wybiegła z pokoju, słysząc krzyki.
Co się dzieje? pyta, ale widząc otwarte drzwi, rozumie wszystko.
Spakujcie się, Zofia powtarza. Macie pół godziny.
Ulga zalewa Zofię jak fala. Zrobiła najtrudniejszy krok.Zofio, upiecz placek z kapustą na jutrzejszy obiad, mówi Jadwiga, wchodząc do kuchni i siadając przy stole. Dawno nie jadłam dobrego wypieku; zawsze przygotowujesz jakieś dziwne dania.
Zofia odwraca się od kuchenki, na której smaży kotlety na dzisiejszy obiad. Jej teściowa siedzi z typowym niezadowolonym wyrazem twarzy, poprawiając swój zwykły bordowy sweter.
Mam alergię na kapustę, Jadwigo, odpowiada Zofia spokojnie, przewracając kotlet. Nie przygotuję go.
Co to znaczy, że nie przygotujesz? głos teściowej robi się ostrzejszy. Poprosiłam cię, a ty odmawiasz? Kim się uważasz, żeby mi odpowiadać? W moich czasach synowe okazywały szacunek starszym!
Nie chodzi o szacunek, mówi Zofia, przesuwając patelnię na inny palnik. Jeśli przygotuję kapustę, dostanę ataku alergii. Zrób to sama, jeśli tak bardzo tego pragniesz.
Zrób to sama? Jadwiga podnosi się z krzesła. Nie jestem twoją służącą! Ty jesteś panią tego domu, więc gotuj to, co mówię! A twoja alergia to tylko wymówka. Po prostu jesteś zbyt leniwa, by zawracać sobie głowę ciastem!
Jadwigo, co lenistwo ma z tym wspólnego? Zofia zwraca się w stronę teściowej. Gotuję każdego dnia, sprzątam, piorę. Ale nie upiekę placka z kapustą, ponieważ fizycznie nie jestem w stanie!
Nie możesz czy nie chcesz? teściowa zbliża się, mrużąc oczy. Myślisz, że tylko dlatego, że mój syn się z tobą ożenił, możesz mną dyrygować? Zobaczymy, kto naprawdę tu decyduje!
W przedpokoju dzwonią klucze wraca Michał. Twarz Jadwigi natychmiast przybiera cierpiący wyraz.
Michał, synu, pędzi do niego. Dobrze, że jesteś. Twoja żona stała się zupełnie bezczelna! Poprosiłam ją o upieczenie placka, a ona jest niegrzeczna i odmawia!
Michał zdejmuje kurtkę i rzuca zmęczone spojrzenie żonie; ta stoi przy kuchence z napiętą twarzą.
Zofio, o co chodzi? pyta, wiesząc kurtkę w szafie. Dlaczego odmawiasz matce?
Mam alergię na kapustę, Michał, mówi Zofia cicho. Już to wyjaśniłam Jadwidze.
Alergia? Jaka alergia? Michał macha ręką. Mamo, nie martw się. Zofia upiecze placek jutro. Prawda, kochanie?
Zofia w milczeniu patrzy na męża, potem na teściową, która uśmiecha się triumfalnie. Serce ściska ją boleśnie z żalu.
Nie, nie upiekę, mówi stanowczo, zdejmując fartuch i kierując się do drzwi. Możecie zjeść obiad sami.
Zofia idzie do sypialni i zamyka za sobą drzwi. Za ścianą słychać stłumione głosy Michał i jego matka spokojnie jedzą obiad, omawiając jakieś codzienne sprawy. A ona leży twarzą w poduszkę, a łzy spływają po jej policzkach.
Za ścianą rozlega się stały szmer głosów Michał opowiada matce o pracy, a ona kiwa głową ze współczuciem. Jakby nic się nie wydarzyło. Jakby żona nie wyszła zdenerwowana, lecz po prostu rozpłynęła się w powietrzu.
Rano Zofia wstaje wcześniej niż zwykle. Jadwiga jeszcze śpi w domu panuje niezwykła cisza. Michał siedzi przy kuchennym stole z filiżanką kawy, przeglądając wiadomości na swoim telefonie.
Michał, muszę z tobą porozmawiać, Zofia siada naprzeciw niego, splatając dłonie. To poważna rozmowa.
Podnosi wzrok znad ekranu, marszcząc brwi w zdumieniu.
O czym?
O twojej matce, Zofia bierze głęboki oddech. Mam dość ciągłego narzekania. Jadwiga krytykuje wszystko jak gotuję, jak sprzątam, w co się ubieram. Mam dość posłuszeństwa wobec niej w naszym domu.
Zofio, co ty mówisz? Michał odkłada telefon. Mama zachowuje się normalnie. Po prostu ma swoje przyzwyczajenia.
Przyzwyczajenia? głos Zofii robi się ostrzejszy. Tak nazywasz rządzenie dorosłymi? Michał, może czas znaleźć matce osobne wynajęte mieszkanie? Niech mieszka sama? Jesteśmy jeszcze młodzi potrzebujemy własnej przestrzeni.
Michał uderza filiżanką o spodek.
Proponujesz wyrzucić moją matkę na ulicę? W jego głosie pojawia się metaliczny ton. Poprosiła o zamieszkanie z nami, a ty chcesz ją wykopać?
Nie o to chodzi, Zofia wyciąga do niego rękę, ale on się cofa. Tylko osobne miejsce. Moglibyśmy pomóc z opłatami
Słuchaj, to mi się nie podoba, Michał wstaje i zaczyna przygotowywać się do pracy. Mama nikomu nie przeszkadza. Wręcz przeciwnie, ułatwia nam życie gotuje, pomaga w domu.
Kiedy ona gotuje? Zofia również wstaje. Michał, otwórz oczy! Ja pracuję, wracam do domu, gotuję obiad, sprzątam, piorę. A twoja matka tylko krytykuje!
Dość, Michał przerywa, zakładając kurtkę. Nie chcę tego więcej słuchać. Mama zostaje z nami. Koniec.
Drzwi trzaskają za nim nieprzyjemnym metalicznym dźwiękiem. Zofia zostaje sama w kuchni, wpatrując się w niedopitą kawę męża. Gorycz z rozmowy rozprzestrzenia się w niej jak ten zimny napój. Powoli bierze filiżankę, myje ją i stawia do osuszenia.
Zofia irytuje ta niesprawiedliwość. Jej teściowa oddała mieszkanie córce. A potem nalegała na mieszkanie z nimi. I Michał nie widzi w tym nic dziwnego! Zofia ma dość życia pod czujnym okiem matki męża.
Pół godziny później Jadwiga pojawia się w kuchni. Jej włosy są starannie ułożone, szlafrok zapięty pod samą szyję. Twarz wyraża skrajne niezadowolenie.
No, co za scenę urządziłaś, teściowa zaczyna bez powitania. Jaka nieżyczliwa! Myślałaś, że mój syn stanie po twojej stronie?
Zofia w milczeniu nalewa sobie herbaty, starając się nie reagować na prowokację.
Widzisz? Jadwiga kontynuuje, siadając przy stole. Mój syn stanął po mojej stronie! To znaczy, że rozumie, kto tu rządzi. A skoro tak jest, musisz mnie słuchać!
Zofia odstawia czajnik nieco mocniej niż zamierzała.
Dzisiaj posprzątasz całe mieszkanie, aż będzie lśniło, teściowa ciągnie w tonie pouczającym. Umyj okna, zetrzyj wszystkie podłogi w każdym pokoju, spraw, by łazienka błyszczała. Inaczej tylko chodzisz tu jak dama, ale dom jest brudny!
Dom nie jest brudny, Zofia cicho się sprzeciwia.
Nie brudny? głos Jadwigi podnosi się. Wczoraj widziałam kurz na komodzie w salonie! A lustro w przedpokoju jest zamazane! Jeśli będziesz się kłócić, poskarżę się synowi i powiem mu, że mnie nie słuchasz!
Coś w Zofii pęka. Jak mocno napięta struna, która nie wytrzymuje już napięcia. Odwraca się gwałtownie do teściowej.
Nie! Jej głos brzmi napięty. Nie zrobię tego! Zbyt długo cię słuchałam! Zgubiłam się w tym wszystkim! Gotuję to, co każesz, sprzątam kiedy polecisz, milczę gdy krzyczysz! Dość!
Jadwiga podskakuje. Jej twarz czerwienieje z oburzenia. Krzyczy:
Jak śmiesz? Jak śmiesz mi się sprzeciwiać?
Zofia również podnosi głos.
Śmiem! Jestem żywą osobą, nie twoją służącą! I nie będę dłużej znosić twojego czepiania się!
Jeśli będziesz się sprzeciwiać, mój syn cię wyrzuci! krzyczy teściowa, potrząsając pięścią.
A potem coś w Zofii zdaje się puszczać. Lata milczenia, miesiące upokorzeń. Wszystko wylewa się jedną potężną falą. Prostuje się na całą wysokość. Jej głos brzmi tak mocno, że Jadwiga mimowolnie się cofa.
Zapomniałaś, czyje to mieszkanie! Zapomniałaś, kto pozwolił ci tu mieszkać! Kto pozwolił ci mieszkać bez płacenia czynszu, rachunków, jedzenia niczego! Przypomnę ci to moje mieszkanie! Moje, kupione przed ślubem. Kupione zanim poznałam twojego syna, całą twoją rodzinę!
Jadwiga zamiera z otwartymi ustami. Wyraźnie nie oczekiwała takiego obrotu spraw.
Ale Zofia nie przestaje.
I od dzisiaj nie będziesz mi już dyktować warunków! Albo to nie ja wyląduję na ulicy to ty! Rozumiesz?
Przez kilka sekund teściowa stoi jak skamieniała, potem powoli odzyskuje spokój. Jej twarz się rumieni, oczy mrużą.
Jak śmiesz tak do mnie mówić? piszczy. Nie masz prawa! Jestem matką twojego męża! Jestem od ciebie starsza! Musisz mnie szanować!
Szacunek trzeba zasłużyć, a nie otrzymuje się go za wiek! Zofia nie ustępuje. A w ostatnich miesiącach mieszkania tutaj nie zasłużyłaś nawet na odrobinę szacunku!
Jak śmiesz Jadwiga sapie z oburzenia. Kim się uważasz? Jestem matką Michała! A ty jesteś tylko przejściową kobietą! On zawsze wybierze mnie!
W takim razie wyprowadźcie się razem! Zofia przerywa. A ja zostanę w swoim mieszkaniu! Tym, za które płacę, które sprzątam i w którym gotuję! Podczas gdy ty tylko wydajesz rozkazy!
Ja powiem synowi! teściowa jąka się. Dowie się, jak się do mnie odnosisz!
Śmiało, powiedz! Zofia krzyżuje ramiona. Tylko nie zapomnij dodać, że mieszkasz tutaj za darmo!
Jadwiga odwraca się oburzona i głośno tupiąc, biegnie do swojego pokoju. Drzwi trzaskają tak mocno, że okna drżą.
Kilka minut później z pokoju dobiega zdenerwowany głos. Teściowa najwyraźniej dzwoni do syna. Zofia łapie fragmenty: Całkiem bezczelna obraża mnie grozi wyrzuceniem
Zofia spokojnie kończy herbatę i zaczyna przygotowywać się do pracy. Niech Jadwiga narzeka dzisiaj po raz pierwszy od dawna powiedziała prawdę.
Wieczorem Michał wraca do domu niemal wściekły. Jego twarz jest zaczerwieniona, oczy płoną gniewem. Ledwie przekracza próg, atakuje żonę:
Co ty wyprawiasz? krzyczy. Mama mi wszystko opowiedziała! Jak śmiesz ją obrażać? Grozić jej wyrzuceniem z domu?
Z mojego domu, poprawia Zofia spokojnie, zdejmując fartuch. I nie groziłam. Ostrzegałam.
Z twojego? głos Michała robi się głośniejszy. Jesteśmy mężem i żoną! Co twoje, to i moje!
Nie, drogi, Zofia odwraca się do niego. To mieszkanie kupiłam przed ślubem. I nie będę dłużej tolerować niegrzeczności twojej matki.
Mama nie zrobiła nic złego! Michał krzyczy. Tylko poprosiła o pomoc w domu!
Wydawała polecenia, Zofia kontruje. I obrażała mnie. A ty ją wsparłeś.
Oczywiście, że ją wsparłem! Jest moją matką!
W takim razie zamieszkaj z nią, Zofia kieruje się do drzwi wejściowych i otwiera je szeroko. Ale nie tutaj. Spakuj się i wyjdź.
Żartujesz? Michał patrzy na żonę z niedowierzaniem.
Wcale nie, Zofia wskazuje na drzwi. Wykorzystałeś mnie wystarczająco, mieszkałeś na mój koszt wystarczająco długo. Teraz zdecyduj, gdzie i jak chcesz mieszkać. A ja wybieram szczęście. Bez ciebie!
Jadwiga wybiegła z pokoju, słysząc krzyki.
Co się dzieje? pyta, ale widząc otwarte drzwi, rozumie wszystko.
Spakujcie się, Zofia powtarza. Macie pół godziny.
Ulga zalewa Zofię jak fala. Zrobiła najtrudniejszy krok.
