Wrześniowy deszcz smagał szyby przychodni przy ulicy Piotrkowskiej w Łodzi. Gabinet numer 14 pachniał środkiem do dezynfekcji i stygnącą kawą. Magda siedziała za biurkiem, przesuwając palcem po krawędzi laminowanego blatu. Trzeci raz czytała to samo zdanie w karcie pacjenta i nic nie rozumiała.
Dziesięć lat pracy. Tyle włożyła w to miejsce — prywatny gabinet stomatologiczny, który otworzyły wspólnie z siostrą. Magda leczyła, Dominika prowadziła papiery, faktury, ZUS, wszystko, czego Magda nie znosiła. Tak się umawiały od początku: ty robisz zęby, ja pilnuję, żebyś nie zbankrutowała.
Tylko że teraz czarny segregator z umową spółki leżał otwarty na stronie, której Magda nigdy wcześniej nie widziała. Aneks. Podpisany jej nazwiskiem. Data — jedenastego marca ubiegłego roku.
Magda odsunęła karton z napojem. Jej uwagę przyciągnął biały druk na ladzie recepcyjnej — ktoś zostawił rachunek za pranie firanek. Dwieście czterdzieści złotych. Za oknem przejechał tramwaj linii 15, zabrzęczały szyby.
Zadzwoniła do notariusza. Potem do mecenas Nowickiej. Wieczorem wróciła do pustego mieszkania na Bałutach i usiadła w kuchni przy niedomytym oknie. Poniżej, na trzepaku, sąsiadka trzepotała koc w ciemność. Magda nalewała wrzątku do kubka z nieświeżą torebką. Ręka drżała — nadstawiła drugą, jak przy przenoszeniu gorącego naczynia.
Dominika powtórzyła manewr. Najpierw z babcią, teraz z nią.
Babcia Konstancja miała mieszkanie na Starym Mieście, trzydzieści osiem metrów, które pół wieku temu dostała z zakładu pracy. Kiedy zaczęła tracić pamięć, Dominika przychodziła codziennie, robiła zakupy, załatwiała recepty. Pewnego dnia okazało się, że babcia przepisała na nią całe mieszkanie. Darowizna z dożywociem, podpisana u notariusza przez kobietę, która nie poznawała już własnych dzieci. Magda nigdy nie zapytała, jak to możliwe. To była sprawa Dominiki i ich matki. W końcu Dominika opiekowała się babcią, a matka przyjeżdżała raz na miesiąc z Poznania.
Teraz Magda patrzyła na własny podpis pod aneksem do umowy spółki. Przeniesienie osiemdziesięciu procent udziałów. Zostało jej dwadzieścia — bez prawa do decydowania o sprzedaży sprzętu, bez prawa do konta firmowego.
Zrobiła zdjęcie telefonem. Powiększyła. Podpis wykonany długopisem żelowym. Magda zawsze podpisywała piórem. To była jedna z jej zasad, znana całej rodzinie od lat — nawet na liście do ZUS-u używała pióra, bo tak nauczyła ją babcia.
W czwartek rano poszła do banku przy Narutowicza. Konto firmowe — zero złotych, dziesięć groszy na rachunku pomocniczym. Dominika wypłaciła sto siedemdziesiąt tysięcy trzy dni wcześniej. Tytułem: „zakup unita stomatologicznego”. Magda sprawdziła. Salon nie zamawiał żadnego unita.
Siedziała potem w galerii handlowej przy placu Wolności, w jednym z niskich foteli na piętrze, i patrzyła na fontannę, obojętna na upływ czasu. Obok młoda para jadła lody. Ktoś upuścił serwetkę. Magda zobaczyła swoje odbicie w ciemnej szybie. Wyglądała staro. Potem wstała i kupiła sezamowy bajgiel, choć nie była głodna.
— Musisz spłacić mnie za sprzęt i za klientów, których wprowadziłam. Wszystko jest w papierach — powiedziała Dominika, kiedy Magda stanęła w drzwiach gabinetu.
Dominika poprawiała storę. Miała granatowy blezer, świeży manicure. Pachniało kawą z ekspresu za czternaście tysięcy — tego, który Dominika kazała wpisać w koszty zeszłego lata.
— Wprowadziłaś? — Magda zdjęła z szyi identyfikator, ale zaraz włożyła go z powrotem do kieszeni fartucha. — Trzydziestu czterech pacjentów z polecenia, czternaście aparatów ortodontycznych, osiem implantów. Pamiętasz, jak ci pomagałam, kiedy nie miałaś na czynsz za ten lokal?
— To było dawno. Teraz jest inna sytuacja.
— Inna? — Magda otworzyła szafkę. Wyjęła plik kart. — Pacjentka Kowalska, syn po wypadku. Robiłam mu zęby w soboty przez cztery miesiące za darmo. Kto wtedy zostawał po godzinach? Ty szłaś na spinning.
Dominika podeszła do biurka, otworzyła laptopa. Ani jednej zmarszczki między brwiami. Jakby mówiła o zmianie firmy sprzątającej.
— To nie zmienia faktu, że umowa jest umową. Jesteś wspólniczką mniejszościową. Dalsze działanie ustalimy przez prawnika.
Magda poczuła, że zęby same się zaciskają. Wzięła z kontenerka wykałaczkę. Przełamała na pół. Jedna połówka upadła na szarą wykładzinę.
— Wiesz, co podpisujesz w tym tygodniu? — zapytała Magda. — Dokument, który poświadcza, że twój podpis jest mój. Twój długopis żelowy, Dominika. U notariusza. A ty od czterech lat nie podpisujesz niczego odręcznie, bo wszystko masz w komputerze. Sprawdziłam datę tego pisaka w sklepie papierniczym przy Kilińskiego — kupiłaś go dopiero w marcu, na tydzień przed datą aneksu. Ekspedientka cię pamięta, bo pytałaś, czy pisze podobnie do pióra.
Dominika zamknęła laptop. Zabrała komórkę.
— Spotkamy się w sądzie — powiedziała. — Chyba że podpiszesz rezygnację z roszczeń. Wtedy jeszcze jakoś się dogadamy.
Minęło jedenaście dni. Magda nie spała. W nocy liczyła tramwaje za oknem. Sprawdziła wszystko, co się dało: grupę pacjentów, których Dominika „przejęła” wraz z udziałami; sprzęt kupiony na kredyt, podpisany przez Magdę jako poręczyciela, bo Dominika miała w BIK-u jedno opóźnienie; media społecznościowe kliniki, gdzie zdjęcia Magdy zniknęły. Została tylko Dominika, w białym fartuchu, przed nowym skalerem.
A potem Magda znalazła to, czego szukała.
Na paragonie z hurtowni stomatologicznej — zeszły rok, listopad, jeden komplet narzędzi endodontycznych. To nie był sprzęt kliniki. To były narzędzia, które Dominika kupiła do własnego użytku — Magda widziała je później w jej prywatnej torbie z kosmetykami — a wpisała w koszty firmy jako środek trwały. Osiem tysięcy dziewięćset złotych. Niezbyt duża kwota, ale wystarczająca, żeby urząd skarbowy zadał kilka pytań. Zwłaszcza że w rejestrze środków trwałych tych narzędzi nie było — zniknęły, jakby nigdy nie istniały.
W piątek Magda włożyła czarną sukienkę, której nienawidziła, i poszła do kancelarii na Piotrkowskiej. Mecenas Nowicka rozłożyła teczki na okrągłym stole. Czuć było kurzem z kaloryfera.
— Zostało pani dwadzieścia procent — powiedziała. — To nie jest spółka, to dekoracja. Ale to, co pani przyniosła — sfałszowany podpis, ukryte narzędzia, wypłata bez pokrycia w fakturach — daje nam trzy niezależne podstawy. Możemy zażądać unieważnienia aneksu w całości. Proszę nie podpisywać żadnej rezygnacji. Absolutnie nic.
— Nie mam zamiaru.
— To niech pani tego nie robi. I proszę pozwolić mi złożyć wniosek o zabezpieczenie — blokadę zbycia udziałów przez pani siostrę do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Bez tego może pani obudzić się pewnego dnia bez kliniki w ogóle.
Magda się zgodziła. Podpisała pełnomocnictwo.
W poniedziałek rano Dominika wpadła do gabinetu. Była bez makijażu, włosy przyklejone do czoła od deszczu.
— Sąd zablokował moje udziały! — rzuciła od progu. — Nie mogę nic sprzedać, nic przepisać, dopóki się to nie skończy. Magda, co ty zrobiłaś?
Magda odłożyła rękawiczki nitrylowe. Nie spieszyła się.
— To, co powinnam była zrobić od razu. Mecenas złożyła wniosek o zabezpieczenie na podstawie sfałszowanego podpisu. Sąd przyznał rację w trzy dni.
— Oszalałaś. Zniszczysz nas obie.
— Nie. Ty już zniszczyłaś swoją część. Ja tylko odbieram to, co mi ukradłaś.
— Przecież ten podpis to była głupota, chciałam tylko przyspieszyć papiery, żeby zdążyć z kredytem na unit! — Dominika chwyciła torebkę, jakby się bała, że Magda ją przeszuka. — Firma miała zostać w rodzinie, obie na tym zyskujemy!
— A babcia? — Magda zamknęła szafkę. — Ona też miała zostać w rodzinie, kiedy podpisywała dokument, którego nie rozumiała?
Dominika zamilkła. Z okna pracowni widać było dach sąsiedniej kamienicy i gołębie na parapecie. Ktoś włączył ekspres. Zaklekotał.
— Blokada trzyma twoje udziały w miejscu — powiedziała Magda. — Nie sprzedasz kliniki, nie przepiszesz jej na nikogo, dopóki sąd nie zdecyduje o aneksie. A ja już złożyłam u notariusza oświadczenie o braku zgody na użycie mojego podpisu. Druk jest gotowy, mecenas go dziś wysyła.
— Nie możesz tak.
— Mogę. Podpis sfałszowany to podstawa do unieważnienia całego aneksu. Wtedy wracamy do pięćdziesięciu procent każda, jak było od początku. Chyba że dogadamy się inaczej.
Dominika cofnęła się o krok, obiła łokciem o framugę drzwi.
— Jakoś inaczej?
— Czterdzieści procent dla mnie, reszta i cała klinika dla ciebie. Wycofam wniosek o unieważnienie, jeśli podpiszesz to u notariusza w tym tygodniu. Ale narzędzia endodontyczne, które kupiłaś sobie za pieniądze spółki, wracają do majątku firmy albo idą do rozliczenia z twojej działki zysku. Wybieraj.
Dominika patrzyła na nią długo, jakby liczyła w głowie, ile jeszcze może stracić.
— Muszę to przemyśleć.
— Masz do piątku. Potem mecenas składa pozew o unieważnienie w całości, i wtedy nie będzie już żadnych czterdziestu procent do negocjowania.
Dominika wyszła bez słowa. Na zewnątrz przestało padać. W kałuży przed wejściem pływał zielony listek. Magda wsunęła teczkę do torby, zapięła suwak i wzięła płaszcz.
Na klatce schodowej pachniało czymś, co z dzieciństwa pamiętała jako zapach starych poręczy i pasty do podłogi. Zatrzymała się przed domofonem. Wcisnęła przycisk.
— Halo? — odezwał się starszy sąsiad z drugiego piętra.
— To ja, Magda z trzeciego. Zapomniałam kluczy.
Domofon zabrzęczał. Wspięła się po schodach, weszła do mieszkania, powiesiła płaszcz na haku. Kubek z niedopitą kawą stał na parapecie, a nad nim wisiał niepodlewany od tygodnia bluszcz. Ułamała suchą gałązkę. Sięgnęła po telefon i otworzyła wiadomość od mecenas:
„Proszę sprawdzić numer konta do opłaty skarbowej za oświadczenie: 17 zł. Bez tego notariusz nie przyjmie dokumentu”.
Wpisała przelew. Zatwierdziła. Na ekranie pojawił się komunikat: „Przelew wysłany. Księgowanie: natychmiastowe”.
Potem zadzwoniła do Dominiki. Czekała cztery sygnały, aż usłyszała zmęczony głos:
— Czego chcesz?
— Chciałam ci powiedzieć, że już zapłaciłam opłatę skarbową za oświadczenie u notariusza — Magda oparła się o parapet. — Siedemnaście złotych. To moja część tego rachunku, który przez lata płaciłyśmy razem za wszystko, co budowałyśmy. Teraz zdecyduj, czy chcesz zapłacić swoją.
Rozłączyła się. W kuchni kapał kran — raz na cztery sekundy. Zza ściany sąsiad oglądał skoki narciarskie. Komentator krzyczał „to jest poza zasięgiem!”.
Magda podeszła do zlewu, zakręciła wodę. W ciszy, która zapadła, usłyszała, jak na dole, pod jej oknem, Dominika zatrzaskuje drzwi samochodu i po chwili odjeżdża. Wsteczny bieg zabrzęczał jak zgrzyt w zepsutym zamku.
Następnego dnia w klinice na drzwiach wisiała kartka: „W dniach 28–30 września gabinet nieczynny z powodu inwentaryzacji”.
W piątek Magda zaniosła podanie do kancelarii osobiście, bo chciała zobaczyć twarz Dominiki, kiedy ta podpisze ostatnią stronę. Ale Dominika nie przyszła. Zamiast niej przyszedł jej pełnomocnik, z nadzieją na rozejm trzymając w ręku dokument: „Protokół rozmów ugodowych”. Dominika zgodziła się na czterdzieści procent i zwrot narzędzi do majątku spółki — było to zapisane czarno na białym, z jej podpisem, tym razem złożonym w obecności notariusza.
Magda przeczytała dokument. Skinęła głową i podpisała swój egzemplarz.
— Powiedz Dominice — rzekła, oddając papiery — że wniosek o unieważnienie aneksu wycofuję dziś po południu. Ale blokada na jej udziały zostanie jeszcze przez rok, dopóki nie spłaci różnicy wynikającej z narzędzi. Taki był warunek.
Pełnomocnik schował papiery do aktówki. Na ulicy przed kancelarią strażnik miejski wypisywał mandat za parkowanie. Magda minęła srebrnego oplę corsę — stary, z plakietką „D” na klapie. To był samochód Dominiki od lat, nic nowego, tylko teraz wydawał się Magdzie mniejszy, jakby skurczył się razem z jej siostrą.
Podmuch wiatru wniósł pod koła suche liście. Magda wsiadła do tramwaju, usiadła przy oknie i przyłożyła bilet do kasownika. Druk wystrzelił cicho. Przez szybę, na Wyścigowej, zobaczyła, że Dominika stoi przed wejściem do kancelarii z czarnym segregatorem pod pachą — tym samym, od którego zaczęła się cała historia.
Tramwaj ruszył. Magda wyjęła z torebki kanapkę z żółtym serem, ugryzła. Chleb był suchawy, ale smakował jak spokój.
