Krystyna miała siedemdziesiąt jeden lat i mieszkanie na Bemowie, trzecie piętro bez windy, ale wchodziła po tych schodach tak, jakby to była droga do kościoła. Tego czwartku wchodziła wolniej niż zwykle, trzymając się poręczy obiema rękami, i zatrzymała się na półpiętrze, żeby złapać oddech. Nikomu o tym nie powiedziała. W czwartki i w niedziele przychodziła córka Beata z małą Zosią, sześciolatką, która miała ten sam dołek w policzku co Beata w jej wieku — Krystyna miała zdjęcie sprzed trzydziestu lat, gdzie Beata w tym samym miejscu, na tej samej kanapie, śmieje się dokładnie tak samo.
— Mamo, dzwoniłaś do doktor Nowak? — spytała Beata, stawiając na stole siatkę z Biedronki. Krystyna machnęła ręką, że nie ma o czym mówić, że to tylko zadyszka, jesień, wilgoć w powietrzu. Nie powiedziała, że w zeszłym tygodniu dwa razy musiała usiąść na schodach między drugim a trzecim piętrem, bo serce waliło jak młotem, a przed oczami robiło się szaro.
Kuchnia pachniała rosołem prawie zawsze, bo Krystyna gotowała, nawet gdy nikt nie przychodził — na wszelki wypadek, mówiła, a syn Marek ze śmiechem odpowiadał, że to nie wypadek, tylko przyzwyczajenie z czasów, kiedy w domu było czworo dzieci i pusty garnek oznaczał kłopoty. Telewizor stał wyłączony, bo Zosia wolała słuchać, jak babcia śpiewa — fałszywie, o dwa tony za nisko — te same kołysanki, które kiedyś śpiewała Beacie i Markowi.
— Babciu, jeszcze raz — mówiła Zosia, kiedy piosenka się kończyła, i Krystyna zaczynała od nowa, choć gardło ją bolało, choć wieczorem musiała wziąć tabletkę na ciśnienie, a teraz jeszcze jedną, nową, białą, której nazwy nie umiała zapamiętać.
W kieszeni fartucha zawsze miała landrynki miętowe, paczka za trzy złote dziewięćdziesiąt dziewięć, te same co lata temu, w tym samym pomarańczowym opakowaniu. Na przedstawienie przedszkolne przychodziła pierwsza, siadała w pierwszym rzędzie, klaskała tak mocno, że bolały ją dłonie.
Pozwalała na wszystko, na co Beata kiedyś nie pozwalała — lepkie od soku palce na obrusie, brokat rozsypany po całym stole, „jeszcze jeden" całus na dobranoc, kiedy zegar już dawno pokazywał ósmą trzydzieści.
Patrzyła czasem na Beatę, jak ta pochyla się nad córką, poprawia jej warkocz, i widziała siebie sprzed lat — te same ruchy, ten sam gest odgarniania grzywki.
W listopadzie, gdy liście na Bemowie już prawie wszystkie opadły, Krystyna zemdlała w kuchni, trzymając w ręku chochlę. Upadek usłyszała sąsiadka zza ściany i zadzwoniła po pogotowie. Do szpitala przy Szaserów dotarła karetką, na sygnale, a Beata zostawiła Zosię u teściowej i przyjechała autobusem 136, bo taksówki nie było czym opłacić, a nerwy nie pozwalały jej prowadzić.
Krystyna leżała na sali czwartej, łóżko przy oknie, kroplówka w ręku, a lekarz mówił coś o migotaniu przedsionków, o tym, że trzeba było zgłosić się wcześniej, że kilka tygodni zwłoki mogło ją kosztować znacznie więcej niż ten jeden atak. Beata usiadła przy łóżku i milczała długo, zanim w końcu powiedziała:
— Dlaczego mi nie powiedziałaś, że ci się kręci w głowie na schodach?
Krystyna patrzyła na kroplówkę, na to, jak kropla po kropli spływa przez wężyk, i odpowiedziała, że nie chciała, żeby Beata się martwiła, że i tak ma dość na głowie z Zosią i pracą, że babcia ma być tą, która się nie sypie.
— A jak byś się rozsypała na tych schodach i nikt by cię nie znalazł? — Beata mówiła to cicho, ale każde słowo trafiało jak uderzenie. — Zosia by przyszła w czwartek i zastała drzwi zamknięte.
Tej nocy Beata spała na krześle obok łóżka, bo szpital nie miał wolnej sali dla rodziny, a ona i tak by nie zasnęła w domu. Nad ranem, kiedy Krystyna otworzyła oczy, zobaczyła córkę zgarbioną, z głową opartą o poręcz łóżka, i pomyślała, że gdyby coś się stało tamtego wieczoru w kuchni, to właśnie tak wyglądałoby ostatnie wspomnienie Beaty o niej — nie piosenka, nie landrynki, tylko pusty fartuch na krześle.
Zosia przyszła w odwiedziny trzy dni później z rysunkiem: babcia i wnuczka trzymające się za ręce, a nad nimi słońce z krzywymi promieniami. Krystyna przypięła kartkę nad łóżkiem w sali i codziennie na nią patrzyła, a pielęgniarka na nocnej zmianie zauważyła kiedyś, że starsza pani rozmawia z tym rysunkiem, kiedy myśli, że nikt nie słyszy.
Kiedy wróciła do domu po dziesięciu dniach, coś się zmieniło — nie w miłości, ale w tempie i w tym, co Krystyna zaczęła robić po cichu, wieczorami, kiedy Beata wychodziła. Zaczęła spisywać przepisy na karteczkach z zeszytu w kratkę, dokładne proporcje, ile marchewki, ile pietruszki, ile soli — żeby Beata miała je, gdyby kiedyś zabrakło rosołu z tej kuchni. Nagrała na telefon Zosi te fałszywe kołysanki, jedną po drugiej, siedząc sama przy stole kuchennym z komórką podpartą o cukiernicę, powtarzając każdą, kiedy nagranie wychodziło niewyraźnie.
Beacie nie powiedziała o karteczkach ani o nagraniach. Powiedziała tylko, że umówiła się z kardiologiem na kontrolę w styczniu i że tym razem sama zadzwoniła, żeby córka się nie martwiła.
W grudniu, na Wigilię, cała rodzina zebrała się przy stole, dwanaście potraw, opłatek przechodzący z ręki do ręki. Krystyna, wciąż osłabiona, siedziała bliżej pieca niż zwykle, otulona kraciastym pledem, którego wcześniej nigdy nie używała. Zosia usiadła obok niej, wzięła landrynkę miętową z kieszeni fartucha, i zapytała, czy babcia zaśpiewa tę piosenkę o dwóch tonach za nisko.
Krystyna zaczęła śpiewać, a głos jej się łamał, nie od wzruszenia, tylko z osłabienia, i w połowie zwrotki zabrakło jej tchu. Zosia, bez namysłu, podchwyciła melodię tam, gdzie babcia urwała — niepewnie, cienkim głosikiem, ale tę samą nutę, te same fałszywe dźwięki, których nauczyła się przez tyle czwartków. Krystyna dokończyła razem z nią, już pewniej, i kiedy piosenka się skończyła, Beata stała w drzwiach kuchni z talerzem pierogów w rękach i nie ruszała się przez dobrą minutę.
— Nagrałam ci to wszystko na telefon Zosi — powiedziała Krystyna później, kiedy dziewczynka zasnęła na kanapie, a dorośli sprzątali ze stołu. — Na wypadek gdybym kiedyś zapomniała słów.
Beata odłożyła talerz i usiadła obok matki przy stole, wśród okruchów opłatka i resztek makowca, i po raz pierwszy tego wieczoru nie powiedziała nic, tylko wzięła karteczkę z przepisem na rosół, która leżała na blacie, i wsunęła ją do swojego kalendarza.
Landrynki skończyły się w styczniu, dzień przed wizytą u kardiologa. Krystyna kupiła nowe opakowanie w Biedronce na Powstańców Śląskich, dokładnie takie samo, pomarańczowe, i schowała je do kieszeni fartucha, na wypadek gdyby Zosia przyszła w czwartek.
