Zabierasz swoją córkę i wychodzicie. Między nami już nic nie ma!
Ale, Paweł…
Powiedziałem, co miałem powiedzieć! I nie chcę cię już widzieć!
Drzwi trzasnęły, a Zosia aż się zachwiała. Pokój rozmył się jej przed oczami, w uszach zadźwięczało, a jakiś odległy głos, do bólu podobny do mamy, jakby krzyknął nagle: Nie waż się!
To pomogło. Zosia ostrożnie zrobiła krok, potem następny i opadła na krzesło, wbijając paznokcie w dłonie. Ból sprowadził ją na ziemię i przepędził mgłę, która już zaczynała pochłaniać jej duszę.
Nie wolno! Nie mogę się rozkleić! Otchłań rozpaczy to pułapka, w którą nie powinnam wpadać! Ale jak bardzo by się chciało…
Nie śmieć! Jest Marysia! I Nie, o tym jeszcze nie myśleć! Na razie trzeba się pozbierać i zrozumieć, co się właściwie stało.
Co tak nagle odrzuciło od niej Pawła? Czemu ją wyrzuca? Przecież jeszcze wczoraj wszystko było okej…
A może nie było?
Głowa wreszcie zaczęła pracować, Zosia położyła dłonie na stole wnętrzem do góry.
Tak! Jak to mama zawsze powtarzała? Nie wiesz, co zrobić analizuj! Spisz punkty i licz je na palcach. Albo, jeszcze lepiej, weź ołówek i zapisuj!
Ale ołówki były w drugim pokoju, a tam spała Marysia…
Córka zawsze spała bardzo czujnie; Zosia nie miała serca jej budzić. Marysia rozkaprysiłaby się i rozbeczała, a wtedy nie dałoby się rozmyślać o tym, co się stało.
No to pozostaje działać tym, co się ma.
Spojrzała na swoje dłonie i odruchowo zacisnęła pięści. Paznokcie dawno zapomniały, czym jest porządny manicure szkoda było czasu na takie rzeczy. Skóra szorstka, piegi wyskakujące, gdy tylko Zosia zbyt długo grzebała w ogrodzie. Kto by pomyślał, że aż tak ją wciągnie prowadzenie domu i zapomni o wszystkim, co wpajała jej mama.
Zosiu, ty jesteś kobietą!
Jeszcze nie! Jestem dziewczynką!
Teraz tak. Ale niedługo staniesz się dorosła. Najpierw panna, potem kobieta, jak ja. Kobieta nigdy się nie rozlatuje, pamiętaj! Manicure, pedicure, fryzura! Zadbane dłonie mówią o tobie więcej niż drogie ubranie. Nie noś biżuterii, jeśli szyja nie widziała mydła przez tydzień! Rozumiesz?
Tak, mamo! ośmioletnia Zosia machała mamusiną szminką przed lustrem.
To będzie na później! śmiała się mama, zabierając szminkę. Jeszcze nie czas na malowanie się, moja śliczna!
Często to słyszała? Może i nie. Ale jak już usłyszała: koniec, nie ma co dyskutować. Mama zawsze była nieugięta.
We wszystkim…
Zosia, wyjeżdżam. Na jakiś czas zamieszkasz z babcią. Tak trzeba.
Mamo, a na długo? Zosia, dziesięcioletnia wczoraj, ściskała rąbek sukienki i zakładała zęby na wargę, by nie płakać.
Pół roku. Mam świetną pracę, ale to daleko na północy. Nie mogę cię tam zabrać. Tutaj będzie ci lepiej. Babcia się tobą zaopiekuje, a ja będę do ciebie pisać i dzwonić.
Mamo, nie wyjeżdżaj…
Zosia jednak zaczęła płakać, a mamy cierpliwość wtedy się kończyła.
Koniec! Muszę! Jeśli teraz nie złapię tej pracy, nie stać nas będzie na własne mieszkanie! Chcę, byś miała swój pokój, byśmy pojechały nad Bałtyk! Gdyby tata żył, nie rozważałabym tego… Ale jestem sama muszę zadbać i o ciebie, i o babcię!
Przecież jest jeszcze ciocia Basia! Zosia potrząsała głową, wcale nie chcąc słuchać.
Ciocia Basia sama ma na głowie swoje problemy. Trzeba jej pomóc…
Pomóż mi i zostań! wyrwało się Zosi, pierwszy raz zobaczyła mamę tak surową.
Zosiu! głos mamy był zimny jak lód. Nie myśl tylko o sobie! Im szybciej zrozumiesz, tym lepiej! Jeśli ty nie pomyślisz kiedyś o innych, też nikt cię nie wesprze, gdy będziesz tego potrzebować. Ja teraz myślę o tobie! Chcę, by ci niczego nie brakowało! głos zmiękł. Mamę przytuliła Zosię. To pierwszy i ostatni raz, obiecuję! Wytrzymaj, kochanie! Tak musi być!
Zosia nie miała wyjścia, tylko kiwnąć głową, choć w środku drapały ją z rozpaczy całe stado kotów.
Pisanie listów, weekendowe telefony do mamy też krzyczała w słuchawkę, że tęskni i czeka. Najlepsze lody nie cieszyły, bo czas się dłużył okrutnie. Kiedy babcia powiedziała, że jadą na lotnisko, żeby powitać mamę, Zosia rozpłakała się tak, że musieli zamawiać taksówkę. Za długo ją uspokajano.
Mama dotrzymała słowa już nigdy nie zostawiła córki na tak długo. Wyjazdy służbowe były, ale to już nie była tamta rozłąka.
Przeprowadzili się z ciasnego mieszkanka, które zostało po tacie, do czegoś większego. Pojawił się własny pokój ale Zosia prawie w nim nie bywała. Dzień w dzień siedziała przy mamie, choćby ta przynosiła pracę do domu. Po prostu dobrze im było być razem.
Jakoś przeżyły bez większych dramatów cały nastoletni bunt. Prawie bez spięć, mama miała nadludzką cierpliwość; potem Zosia dopiero zaczęła się zastanawiać, ile miłości było w tej drobnej kobiecie, która nie miała żadnego wsparcia. Kiedy babci już zabrakło, zostały tylko we dwie.
O siostrze swojej mamy Zosia niewiele wiedziała. Nie rozmawiały. Raz tylko zapytała i dostała jasną odpowiedź.
Wszystkie błędy można zrozumieć. Oprócz zdrady.
Ciocia Basia… co zrobiła?
Zawiodła naszą mamę. Twoją babcię. Ta ją prosiła, chciała się zobaczyć, pożegnać. Basia nie przyjechała…
Czemu?
Bała się, że ją poproszę o pomoc. To była też jej rola. Nie miała odwagi powiedzieć, że nie umie patrzeć na chorą mamę, karmić jej łyżeczką, jak niemowlaka… Że nie da rady widzieć, jak jej własna mama gaśnie…
A ty mogłaś to znieść?!
Ja też nie mogłam spojrzała mi w oczy, a jej spierzchnięte usta lekko drżały, więc Zosia przytuliła ją mocniej. Nie mogłam… Ale nie miałam wyboru, Zosiu. To była moja mama! Musiałam zrobić, co się da, by odeszła spokojnie, przy nas, choć już prawie nikogo nie poznawała…
To dlatego nie pozwalałaś mi do niej za długo wchodzić?
Tak. Nie chciałam, byś zapamiętała babcię taką.
Wiesz, a ja naprawdę nie pamiętam jej chorej. Za to pamiętam, jak uczyła mnie robić konfitury i zjadać pianę łyżeczką z talerzyka… Wtedy wszystko smakowało lepiej…
Ja z Basią też to robiłam…
Nie rozumiem… Przecież wychowywała was tak samo! Kochała, dbała… Skąd ta różnica?
Tak bywa, Zosiu. Babcia chroniła Basię bardziej, bo ta ciągle chorowała. Może stąd później myślała, że trzeba ją chronić przed wszystkim… Nie wiem.
I co, ochroniła?
Nie. Sama widziałaś, jak Basia się potyka przez życie dwa małżeństwa, troje dzieci, ale wszystko bez radości… Nie oceniam babci, skąd jej się to wzięło, ale wiem, że przez nią ja nauczyłam się nie powielać tych błędów przy tobie.
Czyli nie należy dziecka przed wszystkim chronić?
Trzeba, ale z głową! Jestem matką, pomogę zawsze, jeśli potrzeba. Ale nie przeżyję za ciebie twojego życia. Każda porażka musi być twoja, byś umiała się podnieść. Gdybym cię otoczyła watą, jak babcia Basię… kto wie, jakby dziś wyglądało twoje życie? Jedno ci obiecuję: zawsze ci pomogę, lecz nie licz, że rozwiążę twoje problemy od A do Z. Najpierw sama spróbuj! Jak nie dasz rady jestem obok.
Tak, mamo…
I dziś Zosia siedziała tak i rozważała wszystko na palcach, próbując znaleźć początek. Co poszło nie tak? Kiedy?
Wczoraj świętowali urodziny Pawła. Data nie okrągła, więc spotkania tylko w rodzinnym gronie. Latem, w dużym domu, który wykańczali przez cały poprzedni rok, miejsca było pod dostatkiem.
Przyjechała mama Zosi, teściowa i siostra Pawła z rodziną.
Marysia cieszyła się na dziecięce towarzystwo, biegała po ogrodzie i zamęczała mamę pytaniami:
Już jadą? A kiedy? U nas będą spać? A w basenie też będziemy się kąpać?
Tych pytań była cała lawina w końcu Zosia przestała na nie odpowiadać, bo i tak Marysia zaraz sama sobie odpowiadała i biegła sprzątać pokój. W końcu nie wypada przyjmować gości w bałaganie!
Paweł był na targu po świeże warzywa i mięso. Mama Zosi pomagała w kuchni i ciągle dopytywała o jej samopoczucie.
Dziecko, czemu się tak niepokoisz? Co jest?
Wszystko dobrze, mamo! Zosia wymusiła uśmiech.
Który tydzień?
Wtedy Zosia zrozumiała, że jej sekret wydał się nawet bez słów. Serce się jej rozjaśniło i poczuła radość, śmiejąc się i obejmując matkę.
Jeszcze malutko, dopiero trzy tygodnie. Nawet Pawłowi nie mówiłam. Skąd wiesz?
Bo promieniejesz… Tak samo jak wtedy, gdy byłaś z Marysią w ciąży.
Trochę się boję, mamo…
Czego się boisz, głuptasie? Wszystko dobrze!
Sama nie wiem… Jakoś mi ciężko na duszy. Paweł chodzi ponury. Nie wiem, o co chodzi…
Pytałaś go?
Nie mówi…
To znaczy, że źle pytasz!
Mamo!
No, a nie mam racji? Twój mąż się coś gryzie, a ty nie przyciśniesz go do ściany? Oj, chyba źle cię wychowałam! Nie wolno puszczać bliskich nawet o krok. Jak puścisz, to znajdzie sobie kogoś do pogadania, i kto wie, co z takiej rozmowy wyniknie…
Zosia policzyła kolejny punkt. Tutaj zaczęło się coś psuć te niby drobiazgi. Nie zdążyła pogadać szczerze z Pawłem, bo najpierw goście, potem sprzątanie, a zaraz potem usłyszała od męża to, czego zupełnie nie rozumiała.
Zabieraj swoją córkę!
Co to w ogóle miało znaczyć?
Zosia zacisnęła pięści. Teraz już zrobi wszystko po swojemu jak mama jej radziła! Pierwszą rzeczą: rozmowa z mężem. Dość już tych niedomówień!
Paweł właśnie zamierzał wyjeżdżać, gdy Zosia wyleciała na ganek i krzyknęła tak, że wróble poderwały się w górę.
Stój!
Przelazła przez stopień i pobiegła do furtki.
Paweł z otwartą buzią patrzył, jak staje przed autem i opiera się o maskę.
Zejdź… jego głos brzmiał głucho, ale Zosia bez problemu rozpoznała w nim to, na co czekała.
Nie chciał odchodzić. Nie chciał zostawić rodziny.
Wyjdź! Pogadamy! Zanim Marysia się obudzi! O co chodzi? Gdzie ty się wybierasz?! Czego ty nie gadasz? Jestem ci żoną czy obcą babą?!
Ton Zosi stawał się coraz ostrzejszy, Paweł czuł, jak mu się wszystko ściska w środku.
Bo czy ktoś, komu jest obojętny, tak by na niego krzyczał? Dlaczego go powstrzymała, skoro miała chcieć tej wolności? Przecież nie zrezygnuje z Marysi! Chce, żeby ich córka miała tatę!
Paweł wyszedł z auta, burknął:
Sam dobrze wiesz, dlaczego tak postąpiłem.
Nie wiedziałabym, to bym nie pytała! O co chodzi, Pawle? Już od tygodni jesteś nieobecny, a dziś w ogóle jakbyś zwariował! Co to miało być?! Czemu mówisz, że Marysia to moja córka? A dla ciebie kim ona niby jest?!
Sam już nie wiem! wypalił nagle wprost w oczy Zosi. Powiedz mi! Od kogo ją masz?! Dlaczego prawdziwy ojciec widuje się z nią po kryjomu?
Słucham?! Zosia oniemiała. Co ty gadasz?!
Z kim się spotykasz w mieście, gdy odwozisz Marysię na zajęcia?!
Zosia przez chwilę nie mogła złapać tchu, ale zaraz się opanowała.
I kto ci nasunął takie myśli? Mama? Siostra?
Mama nie miesza się!
Jasne… Czyli Ewa podpuściła!
A jeśli tak?! Przecież powinna mi powiedzieć, co widziała! Jest moją siostrą!
A ja żoną! w Zosi buzuje złość, już jej nie hamuje. Słuchasz każdego, tylko nie mnie! Wierzysz byle komu tylko nie żonie i własnemu rozumowi?!
Okłamałaś mnie!
Ja?! Pawle, chyba nie jesteś poważny! Kiedy cię okłamałam, w czym niby?!
Kto to jest, ten facet, z którym chodzicie z Marysią po parku?
Zosia westchnęła:
Przecież ci opowiadałam, Pawle! Tylko nigdy mnie nie słuchasz!
Kiedy? Co opowiadałaś?
Szykowałeś się na mecz, leciała twoja liga, a my wróciłyśmy z zajęć. Mówiłam, że spotkałam mojego kolegę z liceum, Tomka. Mieszkał długo w Gdańsku, teraz wrócił opiekować się chorą mamą. Dowiedział się, że moja babcia chorowała na to samo, poprosił mnie o kontakt do lekarza i opiekunki. Kilka razy się widzieliśmy, a jakby twoja siostra lepiej się rozejrzała, zobaczyłaby, że chodziliśmy też z moją mamą! Myślisz, że umawiałabym się z kochankiem w obecności własnej matki? Sama by mnie przeklęła! Czasem mam wrażenie, że ona bardziej ciebie lubi niż mnie… Tak cię szanowała zawsze! A ty…
Zosia zamachała ręką, pociągnęła nosem.
Nie będzie płakać! W tej chwili nie!
Chcesz testy DNA? Proszę bardzo! Zrobimy! Niech już nie masz wątpliwości, że twoja córka to twoja córka!
Zosia usłyszała z góry głos córki i westchnęła.
Obudziła się.
Weszła do domu, zostawiając Pawła na podjeździe.
Minutę później usłyszała, jak jego auto rusza spod domu.
Marysia coś trajkotała, wtulając się w Zosię i domagając się uwagi, a jej samej było tak źle na duszy, że aż brakowało łez.
Jak do tego doszło? Co zrobiła źle? What teraz? Dzwonić do mamy? Czy dać sobie czas, ochłonąć?
Nigdy mi nie opowiadaj o waszych kłótniach z Pawłem. Dopiero jak będzie naprawdę koniec, wtedy dzwoń przyjadę w dzień i w nocy. Ale wcześniej milcz! Wy się pogodzą, a mi uraza zostanie i już nigdy nie uwierzę twojemu mężowi, skoro skrzywdził moje dziecko!
Zosia pokręciła telefonem i odłożyła go z powrotem. Za wcześnie… Paweł powinien wiedzieć, że znów zostanie tatą. Potem się zobaczy.
Podjęła decyzję i trochę się uspokoiła. Gdy po chwili mąż z piskiem zahamował przed domem, była już bardziej gotowa.
Karmiła Marysię w kuchni, gdy drzwi się otworzyły i Paweł wrzucił do środka Ewę.
Wchodź! Zosia, gdzie ty jesteś?
Tu… Zosia zerknęła na córkę i od razu się zorientowała, że nie może jej dać oglądać sceny.
Marysiu, już zjadłaś? Idź do mnie pokoju, włącz bajki. Dasz radę?
Jasne! Mała natychmiast zostawiła nielubiane warzywa i wyskoczyła z kuchni. O, cześć, tato! Dzień dobry, ciociu Ewo! Mama pozwoliła mi bajki!
Dziecięcy głos nieco uspokoił dorosłych. Paweł puścił rękę siostry, a Zosia szybko przerwała, żeby nie dopuścić do awantury przy dziecku.
Leć, Marysiu! Zaraz przyjdę!
Nie śpiesz się, mamo! Marysia uśmiechnęła się i pobiegła na górę.
Rozmowa była bardzo trudna. Ewa płakała, Paweł się złościł, a Zosia sama nie wiedziała, jak reagować na szczerość szwagierki.
Myślałam, że go oszukujesz! Naprawdę! Tyle się nasłuchałam o zdradach, o tym, jak babki kręcą facetami… Nie ufam już nikomu!
Ewa, myślisz, że jestem jak twoje koleżanki? A ty, zdradzasz męża? Dzieci na pewno twoje?
Ewa aż przestała płakać ze zdumienia.
Co ty wygadujesz?!
A ty? Wyobraź sobie, jakie szkody mogłaś wyrządzić tą swoją obroną brata! Wiesz?! O Pawle nie mówię, bo swoje zrobił, ufając… Bo komu, jak nie siostrze! Ale ty nadużyłaś tego zaufania. Po co?
Naprawdę nie wiem… Myślałam, że chronię rodzinę…
Przed kim? Udało się?
Zosia tylko wzruszyła ramionami.
Jeszcze jakieś pytania do mnie?
Zosiu…
Koniec, Paweł! Jestem zraniona. Potrzebuję czasu na poukładanie wszystkiego. Ewa, nie chcę cię tu widzieć na razie. Nie będę tłumaczyć, czemu. Zastanów się.
Przepraszam, Zosiu…
Może mi przejdzie. Na dziś proszę idźcie. Otworzyła drzwi na korytarz i kiwnęła Pawłowi.
Pogodzi się z nim. Ale nie od razu. Na swoich warunkach. I tylko Ewa kiedykolwiek pozna prawdę nie trzeba wyciągać brudów na światło dzienne. I za to Zosia będzie wdzięczna mamie.
Mama potem obejmie nowonarodzonego wnuka i zachwyci się, jak bardzo maluch podobny do Pawła. Uśmiechnie się do córki:
Wyrosłaś na mądrą kobietę, Zosiu. Dobrą żonę i mamę…
Naprawdę?
Czy kiedyś cię okłamałam?
Mamo, a co to znaczy: być mądrą? Ty mówisz mi tak, a ja nie czuję…
Mądrość kobiety polega na tym, żeby dbała o rodzinę, dom, dzieci, bliskich. Trzymać wszystkich razem, ogrzewać dom sercem. Warto wiedzieć, co zachować, a co zostawić. Ty już to umiesz, Zosiu.
Tak uważasz?
Jestem tego pewna! A tak w ogóle, dzwonił Tomek za miesiąc bierze ślub. Zaprosił nas wszystkich.
Mamo…
Żadnego marudzenia! Posiedzę z dzieciakami. I mam prośbę: zadbaj wreszcie o swoje dłonie, co?
Obiecuję!
Zosia przytuli mamę, odpowie uśmiechem Pawłowi, który zawstydzony będzie stał z boku, i Ewę, która nie śmie podejść do reszty, i puści oczko Marysi:
Chodź, pomożesz mi ułożyć twojego braciszka.
Naprawdę mogę? Marysia promienieje i delikatnie dotyka małej rączki.
Musisz, córeczko! Musisz…
