Trzy nici. Trzy losy
Co ona powiedziała? Weroniko, nie dosłyszałam, co? Jadwiga Wiktorowna pochyliła się lekko do przodu i w bok, bliżej do idącej obok przyjaciółki, Weroniki Pawłownej.
Tamta zaczęła dokładnie tłumaczyć, o czym rozmawiały mijające je przed chwilą mama z córką, dziewczynką na oko siedmioletnią.
W szkole mają jakiegoś łobuza, a ona mu powiedziała
Weronika mówi głośno, na całą ulicę. Jadwiga patrzy na nią uważnie, nie przerywa, potem się odwraca, szuka wzrokiem tej dziewczynki, kiwa jej na pożegnanie.
Ładna, zadbana dziewczyna. Ale jakaś taka zbyt poważna! podsumowuje.
Czemu? dziwi się Jadwiga Wiktorowna, łapie przyjaciółkę pod ramię i rusza naprzód, bo sygnalizacja już dawno zielona, a samochody, jeden za drugim, czekają, aż dwie starsze panie przejdą na drugą stronę ulicy.
Co? Nie słyszę, Jadziu, co? dopytuje Weronika, niepewnie rozgląda się na boki, potem ściska mocniej torebkę i szybkim, drobnym kroczkiem dociera do chodnika.
Pytam, czemu taka poważna? znów głośno powtarza Jadwiga.
Aaaaa… No, bo tak.
Jadwiga Wiktorowna czasem nie lubi tłumaczyć swoich wniosków. Może z lenistwa, może uznaje, że to oczywiste.
Dziewczyna wzięła na siebie obowiązek wyprostowania lenia i łobuza? Uwagi mu robi i wychowuje? Oj nie, kochanie! Tak się tego nie załatwi… To tak nie pójdzie!
Jadwiga kręci głową w rytmie myśli, Weronika wzdycha. Czasem przyjaciółka jest nie do wytrzymania w tym swoim tajemniczym przemilczeniu. Ale bez Jadzi świat, który tak szybko się zmienia, stałby się jeszcze dziwniejszy, zbyt hałaśliwy i niezrozumiały.
Jadwiga Wiktorowna i Weronika Pawłowna to sąsiadki. I mają niecodzienne mieszkania każde z własnym wejściem prosto z ulicy, bez klatek schodowych, bez wind. Obie żyją w jednym z budynków starej willi, która kiedyś należała do jakiegoś szalonego kawalera huzarskiego, a potem przeszła w ręce znanego działacza kultury, który po konsultacji z żoną urządził w głównym budynku szkołę, a oficyny i dobudówki oddał na pracownie artystyczne. Historia potem poplątała losy tej willowej enklawy. A parterowa, zbudowana w półkolu oficyna dawniej (aż wstyd mówić!) stajnia została przebudowana na mieszkania. Większość lokatorów dawno przeniosła się do nowoczesnych bloków wyższych, jaśniejszych; ale Weronika, Jadwiga i jeszcze jedna koleżanka, Tatiana, trzymają się swoich ścian, każdą notatkę od pośredników z propozycjami kupna czy zamiany mieszkania drą na strzępy.
Firmy, kancelarie, agencje ochrony, właściciele drobnych biznesów wszystkim ten kawałek Warszawy wydaje się łakomym kąskiem. Świetna lokalizacja, historyczna dzielnica na Powiślu. Niedaleko klasztor Sióstr Zmartwychwstanek, a i sama Katedra św. Jana tuż obok widać kopułę z lewej! Szkoła sztuk pięknych zajmuje główny budynek, ale są przecież jeszcze oficyny i małe domki, których nikt jeszcze do końca nie przejął…
A one, kruche, coraz słabsze, bezsilne w starości, stoją murem za swoimi mieszkaniami. Tu minęło całe życie, tu mieć swój kres.
Chodźmy do Tani, idzie dziarsko z przodu Weronika, trzymając pudełko z ciastem. Złożymy życzenia.
Co mówisz, nie dosłyszę! Weroniko, spójrz na mnie, przeczytam z ruchu warg! szarpie przyjaciółkę za rękaw Jadwiga Wiktorowna. Niezręcznie jej, wstyd, boi się strasznie, że Weronika w końcu wybuchnie, nakrzyczy i odejdzie. Jasne, że głuchota denerwuje, jasne, Weronisia święta nie jest…
Ale nie, Weronika spokojnie się zatrzymuje, pochyla do twarzy przyjaciółki i wyraźnie, powoli artykułuje:
Aha, Tania zapraszała… Pamiętam! Weronika kiwa głową, nieporozumienie wyjaśnione, pora ruszać dalej.
U Tatiany Fiodorowny, biednej, przykutaj do wózka staruszki, dziś szczególny dzień: urodziny córki. Lidia też już niemłoda, pracuje w jakiejś firmie rzadko przyjeżdża. Miał być rodzinny obiad w weekend, plany się zmieniły. Tania nie gniewa się.
To moja wina, mówi, gdy gościnie już usadowią się przy skromnie zastawionym stole. I nie mówcie nic złego o mojej dziewczynie! podnosi palec w górę, ale nikt nie miał tego zamiaru. Lidia to swój człowiek, o niej tylko dobrze.
Weronika Pawłowna gładzi drżącą dłoń rozemocjonowanej sąsiadki. Ta sama ręka kiedyś, podczas wojny, chudziutka, dziecięca rączka wyrywała z chwastów z klombu, gdy za domem warzywnik zakładano. Ciężko wtedy było, głodno, biednie. Mamy wszystkich trzech dziewczynek pracowały w szpitalach powstańczych, dziewczyny same pilnowały domu. Co znalazły, to jadły. Mamy przynosiły chleba, czasem masło ale dziwnie smakowało, trocinami… Tania, Weronika i Jadzia nie narzekały, wiedziały, że wszędzie tak samo, bieda i na świecie, i u nich… Ale ogródek był nadzieją. Uda się wyhodować coś dobrego! Nasiona cudem dostały od pana Prokopa, starego ogrodnika z sąsiedztwa, który palił tak, że aż dymiło. Dziewczyny były jego ulubienicami, takie jakieś żywe, autentyczne. On im kibicował.
Chodźcie no tu! pomachał paznokciem do Weroniki. Zrobiła, jak kazał. O, macie nasiona, dziewczyny. Posiejcie, zobaczycie, jaka pycha. Podpowiem, co i jak.
Nie wierzyły, ale wyrosła kapusta, ogórki, kwitły żółtymi kwiatuszkami. Pietruszka nie wzeszła wypuściła listeczki, potem usechła. Pan Prokop klął, ale zaraz dał po sucharku i kazał wytrzeć noski.
Niedługo wszystko się skończy, wojna minie, tatusiowie wrócą, wtedy taki ogród urządzimy, że wszyscy pozazdroszczą! obiecał.
Ale nie doczekał do końca wojny. Weronika, Jadzia i Tania ze strachem patrzyły, jak go wynoszą z domu. Dużo śmierci wtedy widziały, bardzo dużo, ale odejście kogoś bliskiego boli podwójnie… A tatusiowie nie wrócili. Ogród robili sami…
Teraz stara Tatiana siedzi w fotelu na kółkach, Weronika głaszcze jej dłoń, Jadwiga rozkłada dania, kroi ogórka. Na stole kieliszki. Tatiana szanuje domowy likier żurawinowy. Będzie swoim częstować, wypiją za zdrowie Lidii, za nogi Tani, które odmówiły posłuszeństwa pięć lat temu, za to, by zima nie była sroga i nie pogryzła starych kości mrozem.
U Tani niedowład nóg pojawił się głupio, przez przypadek. Poszła zimą na spacer, poślizgnęła się, upadła. Niby nic poważnego trochę bolały plecy, ale rano… nogi nie działały. Panika, pot ściekał zimny po plecach. Po telefon nie sięgnie, za daleko. Może zsunąć się z łóżka, doczołgać do stolika? Nie starczy sił. Z czasem Tania przytyła, lekarze kazali brać hormony, ale ona wiedziała: po prostu starość. Nazywać rzeczy po imieniu trzeba, przestać oszukiwać siebie…
Słyszała, jak Weronika wyszła na ulicę, zawołała gołębie, karmiła je okruchami. Potem jej sylwetka mignęła za oknem, mieszkanka były tuż nad ziemią, zimą podłogi chłodne, trzeba było chodzić w domu prawie w filcowych papciach. Wszystko z ulicy widoczne, jak w telewizorze.
O, już pokazują Weronikę… Poszła do sklepu, uśmiechnęła się niewesoło Tania. Zaraz wyjdzie Jadwiga. Ona to śpioch…
Nie wzywała pomocy. Leżała, zmarznięta, bo zimny październik wywiał całe ciepło. Głód i potrzeba…
Przyjaciółki same się zaniepokoiły. Gdzie to widziane, żeby Tania nie puściła radia czy płyty na śniadanie?! Przespała? Niemożliwe! Zawsze wstaje bez budzika, ma chyba zegar w środku!
Zaczęły pukać Weronika z Jadwigą, potem dozorca. Ten połamaną polszczyzną pytał, czy nie trzeba pomóc, w końcu kobiety wymogły, by wyważył drzwi.
Liche drzwi łatwo pękły pod naporem ramienia, do mieszkania wpadł dozorca, za nim niemal głucha Jadwiga, dalej Weronika.
Tania! Gdzie jesteś?! No gadaj, co się stało! krzyczała Jadwiga. Ze strachu i emocji całkowicie oślepła. W głowie jak mawiała totalny zamęt.
Zobaczyli leżącą Tanię, od razu wszystko zrozumieli. Dozorca wyszedł.
Co za wstyd! Dziewczyny, nie patrzcie! Idźcie już… jęczała Tatiana, ale sprytne dłonie Weroniki już ją myły, przewijały. Weronika miała wprawę, opiekowała się kiedyś sparaliżowanym mężem, który pracował w muzeum, spadł z rusztowania. Weronika pogrzebała go z mieszanymi uczuciami smutkiem i ulgą.
Bardzo się męczył, mówiła przy grobie. Teraz mu dobrze, wolno. Tam, wskazywała niebo, znowu będzie zdrowy.
Dlaczego jej zrzędliwy, drobiazgowy mąż miałby trafić do nieba, nie rozumiały, ale nie przekonywały. Niech kobieta ma pociechę…
Tatianę zabrano do szpitala, diagnoza bezlitosna… Przepłakała noc, obwiniała siebie przed koleżankami z sali, twierdziła, że to kara Boża.
Za co Pan Bóg was tak? dziwiły się kobiety.
Powód był. W wieku dziewiętnastu lat Tania urodziła córeczkę, dorodną, rudą, z wielkiej miłości do chłopaka z równoległej klasy. Spotykali się, uczyli razem, potem stało się, czego Weronice i Jadwidze długo wstydziła się powiedzieć. Matura, Tania orientuje się, że jest w ciąży. Matka narobiła awantury, odesłała do szpitala, może coś zaradzą. Urodzić, skoro już tak usłyszała. Matka Tani próbowała przekupić lekarzy, szukała kogoś, kto by się podjął aborcji, ale nie zdążyła. Tania uciekła do ciotki na wieś. Tam urodziła Lidię, dwa lata mieszkała i pracowała w PGR-ze. Matka odwiedzała je, z wnuczką oswajała się powoli.
A ojciec? Zrezygnował z wszystkiego. Po co miałby sobie życie komplikować, przyszłość przed nim studia, kariera. Tania i Lidia były mu niepotrzebne. Inteligentna rodzina nie będzie zamieszana w takie sprawy.
Kiedy Lidii było dwa i pół roku, matka zabrała je do Warszawy. Weronika i Jadwiga były nianiami doskonałymi. Lidia chodziła z mieszkania do mieszkania, pilnowały ją trzy pary oczu babcine, Weroniki (wtedy jeszcze sprawne), i Jadwigi, niesamowicie czułe.
Zadziwiało je, że oto była Tania dziewczyną, a teraz matka, już coś wie, czego one nie, status wyższy. Potem zrozumiały ta sama Tania, tylko bardziej zmęczona.
Tatiana skończyła studia zaocznie, pracowała, wychowywała Lidię, a matka zmarła, gdy Lidia miała dziewięć lat.
Pewnego dnia do ich drukarni przyjechała delegacja z zagranicy. Tam… francuski przystojniak. Nie było mocy, która powstrzymałaby Tatianę. Choć wzywano ją „na dywanik”, przestrzegano miłość była silniejsza.
Weronika z Jadwigą otwierały szeroko oczy, kiedy Pierre przyjeżdżał z prezentami sukniami, porcelaną, lalkami dla córki. Potem zaprosił Tanię do siebie.
On ma, wyobraźcie sobie, willę pod Paryżem, wszystko, wszystko tam jest! opowiadała Tania.
A Lidia? od razu spytała Weronika.
Na razie zostanie w Polsce. Ja się urządzę, potem ją zabiorę, ja… tłumaczyła narzeczona. Szumiało jej w głowie, orkiestra grała marsz weselny tak głośno, że zagłuszało głosy przyjaciółek.
Mama, a gdzie mój bilet? poważnie spytała Lidia, wracając ze szkoły. I co powiedzieć w szkole?
Ty zostajesz, Lidko. Jeszcze jesteś za mała na tak daleką wyprawę. Wrócę po ciebie, a na razie zamieszkasz z…
Tania zadrżała, słysząc, jak rozbija się waza od Pierre’a. Lidia rzuciła ją o drewnianą podłogę, potem poleciały jeszcze talerze i filiżanki…
Lidia potem wyznała cioci Weronice, że tamtego dnia poczuła się jakby ją zabito. Po prostu zakręciło jej się w głowie, nie miała czym oddychać, dusiła się we własnej rozpaczy. Ręce sięgały powietrza, szarpały pustkę, oczy czerniały.
Twoja mama wróci. Przekonasz się nie wyobraża sobie życia bez ciebie. Wtedy zdecydujesz, czy jej wybaczysz, mówiła Weronika, gdy osłabły pierwsze napady płaczu. Rób, co chcesz, nie będę usprawiedliwiać ani oceniać. Ale… Ale my kobiety długo żyłyśmy za szaro, by nie dać się nabrać na piękne obietnice. To nasza słabość…
Weronika sama raz się nacięła. Podeszła do niej kobieta na ulicy, obiecała sprzedać świetną karakułową czapkę. Przymierzyła, zapłaciła. Dostała woreczek w domu stare szmaty. Czapki ani widu…
Tatiana wyjechała. Lidia nie pożegnała jej na peronie, nie odpisywała na listy. O życie córki Tania dowiadywała się z lakonicznych raportów od przyjaciółek.
Wróciła po pół roku stanowczo za długo dla dorastającej dziewczyny. Lidia jej nienawidziła, wyrzuciła prezenty.
No, ale chociaż wzięłaś ślub? cicho spytała Jadwiga.
Nie, pokręciła głową Tania. Rodzina Pierre’a uznała, że kobieta z dzieckiem się nie nadaje, proponowali mi zrzeczenie się Lidii, ot, drobiazg. A kiedy zobaczyłam, że Pierre popiera ich, splunęłam im na błyszczącą posadzkę i wróciłam. Myślisz, że Lidia kiedykolwiek wybaczy?
Jadwiga wzruszyła ramionami, dopiero po chwili odpowiedziała:
Kiedy dorośnie może. Teraz jeszcze nie. Musi się sama sparzyć, zakochać. Wtedy zrozumie. Choć, Tania, nie tłumacz się to było głupie i okrutne, wybacz szczerość.
Dla Tani grzechem było zostawić córkę. Za to czuła się ukarana chorobą.
Lidia zatrudniła matce opiekunkę, lecz ta była szorstka, obca. Tania milczała, nie dałaby sobie rady sama. Pewnego razu opiekunka oblała ją wrzątkiem. Tatiana krzyknęła, popłakała się. Skóra spuchła, piekła, kobieta w strachu uciekła. Tania została naga w łazience, z poparzeniem, od którego aż mieniło się w oczach.
Ściany cienkie sąsiadki wiedziały, co się dzieje. Na krzyk przybiegła Weronika. Miała z Jadwigą zapasowe klucze do mieszkania Tani. Uratowały ją. Weronika została jej opiekunką.
Nie mogę cię wykorzystywać! broniła się Tania. Chociaż ci zapłacę!
Zgłupiałaś, Tania! szepnęła Weronika. Te swoje pieniądze wydaj na rozwagę! Dziwna jesteś!
Czego się tu wstydzić? Wszystko razem do łaźni, do poradni, znają swoje pieprzyki. Ratują się nawzajem, pomagają. Po tym wszystkim miałaby jedna drugiej zapłacić?!
Od tej pory sprawa była załatwiona. Weronika pomagała Tani wrócić do zdrowia, potem szła wyprowadzić Jadwigę. Ta mogła wpaść pod samochód, źle się orientowała. Ze stratą słuchu zrobiła się jak sowa kręciła głową dookoła. Weronika łapała ją pod rękę, szły wolno Powiślem, potem skręcały na ulicę Solec, dalej do bulwarów wiślanych. Taki spacer daleki, ale ciekawy. Czasem szły na Smolną, siadały w skwerkach, patrzyły na bawiące się dzieci, wspominały młodość. Gdy kwitły lipy, zapach był upajający. Jadwiga lubiła zbierać kwiaty lipy, znała sposoby przechowywania i parzenia. Miały nawet własny, doroczny wieczór herbaty lipowej. Zbierały się zawsze u Jadwigi: mała kuchnia, okrągły stół, porcelanowe filiżanki. Na tę okazję przygotowywały coś wyjątkowego, kucharski poradniki szły w ruch, aż do czasu, gdy krzykliwi synowie nie popsuli planów i zamiast włoskiego wymyślnego dania wychodziła polska zapiekanka.
Siedziały, piły herbatę, patrzyły przez okno na ogródek i kołyszące się kwiaty lipy. Tam, na gałązce, wirowały jak baletnice, pachniały cudownie. Były szczere rozmowy: Tatiana opowiadała o Paryżu, Weronika o artystach ze swojej pracy w muzeum, a Jadwiga cichsza, bo już wtedy traciła słuch.
Jeszcze podczas wojny podpadła pod bombę pocisk wybuchł blisko, niemal doszło do kontuzji. Głowa bolała długo. Dziewczynka kładła się na podłodze i ściskała mocno głowę. Mama była w pracy sama musiała się ratować. Potem ze słuchem było coraz gorzej.
Już w fabryce poznała przyszłego męża. Starszy był o dwanaście lat.
Po co ci taki jak ja? spychał się, kryjąc poparzoną twarz. Znajdziesz młodszego, przystojnego, mnie będzie bolało, nie zdzierżę…
Pobrali się. Pierwszą noc mąż czuwał, sprawdzał, czy ona jest naprawdę, czy to nie sen. Nie spał do rana słuchał, jak tykają zegary w kuchni, jak mysz trze pod podłogą, jak pada deszcz i jak Jadzia oddycha. Wreszcie zasnął, gdy wstawała gotować śniadanie. Ona też czuwała nad swoim mężem poparzenie jej nie przerażało, siwizna w skroniach tylko mu dodawała uroku, oczy zawsze młode.
Iwan był jedyną miłością Jadwigi. Niebo zabrało go wcześnie, pięćdziesiąt pięć lat. Położył się spać i nie wstał. Odszedł cicho, spokojnie. Jadzia stała nad nim, łzy kapały mu na twarz, wycierała je, bała się, że go poparzą czy zaszkodzą.
Syn Egon wezwał sąsiadki, zabrały Jadwigę do siebie, chłopiec z nimi. Wspólnie przeżyli żałobę. Lidia, widząc cierpienie, zrozumiała, jak bardzo kocha mamę. Zaczęła wybaczać, krok po kroku wracała do Tatiany niedoszłej paryżanki…
Mąż Weroniki żadnej przyjaciółce się nie podobał. Dobry w słowach, w czynach już nie mówiła Tatiana. Odkładał decyzje na później, zawsze coś ważniejszego czekało, nigdy do końca nic nie załatwił. Potrzebowali nową firankę w pokoju? Tak. Ale później. Na razie odkładamy na lodówkę.
Przyszła pora na lodówkę. Potrzeba auta, aby ją przywieźć. Za drogo, nie opłaca się. Zsunął się z numerkiem, podarł go, tłumacząc się drożyzną.
Weronika już czekała w domu. Miejsce przygotowane, kontakt pod ręką… A Andrzej wchodzi wzburzony, zły, tłucze pięścią, powtarza: Nie pozwolę, ja na to nie pójdę!
Po co za niego wychodziłaś? spytała cicho Jadwiga, gdy mąż znów odmówił szafy.
Bałam się, że nikt na mnie nie spojrzy. Wy z Tanią takie ładne, a ja szara mysz… Kto by mnie chciał? płakała Weronika, mądra, dobra, ale w sobie zamknięta.
Rozwiedź się! krzyczały obie. Ile jeszcze go będziesz znosić?!
Nie mogę. Mamy syna. Nie wolno burzyć rodziny przez moje rozczarowanie mężczyzną. Michał lubi ojca, dobrze im razem! Nie zrozumie mnie. Nie, nie…
Jadwiga i Tatiana kłuły się palcem w czoło, syczały i kłóciły z Andrzejem, obstawały przy swoim. Potem Weronika nagle rozkwitła, uśmiechnięta, chodziła ulicą jak na skrzydłach.
Co się stało? spytała poważnie Jadwiga. Z czego się cieszysz przy takim mężu?!
Weronika zarumieniła się, najpierw zbyła ją machnięciem ręki, potem szepnęła w zaufaniu:
Zakochałam się. Ktoś cudowny się mną opiekuje. Teraz wiem, co to znaczy mieć oparcie w mężczyźnie…
Zapłakała, Jadwiga pokręciła głową. Ze swoimi zasadami Weronika i tak się nie rozwiedzie, będzie cierpieć, tego idealnego też będzie krzywdzić…
Roman trwał długo. Skończył się, gdy Michał był prawie dorosły, szedł na studia, a ojciec, Andrzej, dostał udaru w pracy, spadł z rusztowania… Już nie wstał. Weronika została opiekunką, obwiniała się za winę wobec męża, prosiła go o przebaczenie, a on tylko jęczał…
Gdy umarł, adorator zaproponował Weronice ślub. Odmówiła.
Michał mnie nie zrozumie pokręciła głową. To byłoby zdradą. I tak mam poczucie winy wobec Andrzeja.
Ukochany wyjechał z Warszawy. Gdzie nie powiedział. Nie pisał i nie dzwonił. Nie udało mu się wyciągnąć Weroniki z kokonu żalu, a szkoda był świetnym, troskliwym człowiekiem. To on załatwił jej lodówkę, meble, synowi ubrania przez swoje znajomości. Ale panem domu nie został. Żal…
Lata płynęły, starzały się sąsiadki i dom przytulający podwórze ze starymi lipami. W szkole sztuki rozwijali się artyści, dorastali muzycy. Pierwszych koncertów słuchały trzy staruszki, często zasiadające na widowni.
Tatiana w wózku, pod kocem, w aksamitnej sukni z białym kołnierzem, Weronika wyprostowana, w sukni ciemnobrązowej, w wyszywanym pasie i dobranych bucikach, Jadwiga, bardziej dla towarzystwa, niewiele słyszała, ale cieszyła się oglądaniem młodości, kwitnieniem młodych ludzi na scenie; ubierała się skromnie: szary, czasem czarny żakiet, na nogach trzewiki żegnaj młodości, praktyczne, ale bez stylu, z torebką wysłużoną i mocno przetartą, kiedyś czarną, teraz szarą z białym. Na twarzy taki spokój, że często biorą ją za znaną pianistkę.
A wszystkie miały koronkowe rękawiczki, na pamiątkę paryskiej przygody Tatiany…
Nie obwiniaj się już, Tania! krojąc tort i rozkładając kawałki na talerzyki odezwała się Weronika. Lidia jest dorosła, sama matka i żona. Poznała, co to jest miłość. Pierrea twojego może nienawidzić, i słusznie, ale ciebie kocha.
Tak, tak! przytakuje Jadwiga. Młodość jest okrutna, czarno-biała. A potem przychodzą odcienie, półtony. Lidia bardzo przeżywała, nie rozumiała, ale dorosła i wszystko przemyślała. Pierre’a jednak bym nie usprawiedliwiała…
Zrobiono jeszcze herbatę w samowarze. Elektrycznym, bez zapachu żywicy i lasu, ale urokliwym, w kąciku stołu. Dawało to poczucie domowego ciepła, bezpieczeństwa. W kroplach odbijały się twarze matek tych, co już dawno nie są młodzi. Prawdziwy skarb.
Za oknem padał deszcz, szelest liści na klombie. Zaraz nadejdą pierwsze przymrozki, czernieją aksamitki, liście zawijają się w rurki. Czuć już jesień, jest blisko, póki co daje jeszcze trochę ciepła.
Na podwórze podjechał samochód, światła zamrugały, zgasły. Ktoś szybko stuknął obcasami o chodnik, podszedł pod drzwi. Tatiana zamarła, nasłuchuje.
Rozległ się dzwonek. Weronika otworzyła, przepuściła Lidię, pocałowała ją, wskazała w stronę kuchni.
Czekała, martwi się. Idź, dziecko, idź! Sto lat, kochanie!
Lidia przyniosła ulubione daliowe kwiaty mamy ciemnofioletowe z żółtym środkiem. Bukiet ogromny, zasłania solenizantkę, ta płacze. Siedzi i płacze, bo nie wierzy, że już dawno jej wybaczono. Może jeszcze sama nie umie sobie wybaczyć… a jednocześnie się cieszy. Dzisiaj urodziła córeczkę, rude, maleńkie zawiniątko w różowym kocyku. Szczęście!
Zajrzyjcie dziś do okien parterowego półokrągłego domku za głównym budynkiem dawnej warszawskiej willi, a ujrzycie trzy uśmiechnięte starsze panie. Śmieją się, piją herbatę, wspominają dawne czasy i czekają, czekają… Dzieci, wnuków, prawnuków wszystkich, którzy sprawiają, że ich życie jest pełne i żywe. Odejdą już niedługo, rozpłyną się w niebycie trzeba zdążyć pobyć z bliskimi, przytulić ich. To jest bezcenne.
