Weronika wracała z zakupami z Biedronki, gawędząc po drodze z sąsiadką Grażyną. Gdy tylko zobaczyła przy furtce swojego domu eleganckie auto, wyprostowała się dumnie:
O, chyba mój przyszły zięć przyjechał od rana, co?
Grażyna również spojrzała na samochód i w jej oczach przemknął niepokojący błysk:
Już go zięciem nazywasz? No, no, przecież Lidii jeszcze się nie oświadczył. Zresztą, trzeba by dowiedzieć się, co to za człowiek, może oszust? Albo jakiś cwaniak
Weronika machnęła lekceważąco ręką i zacisnęła usta:
Daj spokój, nie paplaj. On porządny chłopak, do Lidki z poważnymi zamiarami. Dobra, lecę, nie mam czasu. Gościa w domu trzeba przyjąć, a do herbaty właśnie kupiłam cukierki.
Chwytając torby pełne zakupów, niemal biegiem ruszyła do domu. Grażyna patrzyła na nią ze złośliwym uśmieszkiem.
No proszę, teraz jasne, po co tej kobiecie tyle drogiej kiełbasy, czekoladek i sera. Gościa podejmuje, a córkę chce za wszelką cenę wydać za mąż, choćby i na siłę.
***
W domu Weronika rozpromieniła się na widok córki Lidki, siedzącej na taborecie obok… tego właśnie gościa.
Przyszły zięć niemal pochylał się ku dziewczynie, zaglądając jej w oczy. Gdy Weronika trzasnęła drzwiami, momentalnie się wyprostował i odsunął. Oczywiste było, że sobie spoglądali w oczy!
Gość był uprzejmy jak zawsze przyniósł Lidii kwiaty, bombonierkę i perfumy w eleganckim pudełku.
Przed przyszłą teściową niemal się ukłonił. A Weronika miała oczy tylko dla niego:
Ach, córciu, jaki on przystojny! Trochę mu już siwieje na skroniach, ale to tylko dodaje mu uroku. W ogóle wygląda jak arystokrata! później rozmarzona dzieliła się impresjami z córką.
Lidia uśmiechała się z dumą:
On rzeczywiście jest jak arystokrata, mamo.
A po co przyjechał? Nareszcie z prezentami i kwiatami? Weronika nie dawała za wygraną.
Twarz Lidii nieco spoważniała:
Nie, mamo. Oświadczyn jeszcze nie było. Po prostu namawiał mnie, żebym pojechała z nim na randkę do teatru, do miasta.
Uśmiech szybko zniknął z twarzy Weroniki.
A widzisz… Namawiał. Znamy takich, miejskich lowelasów. W mieście się wyszaleją, pobawią z dziewczynami, a potem wracają tu i szukają nowych ofiar
Na randkę, powiadasz Oj Lidka, trafił ci się donżuan! Już drugi miesiąc jeździ tu do ciebie, a o ślubie cisza!
Mamo…
Co mamo? Masz już trzydzieści lat! On prawie czterdzieści! Co za różnica, byście się już pobrali? Ale on tylko krąży i krąży, odwleka Po co ci głowę zawraca?!
Mamo, daj spokój, sami sobie poradzimy!
Zamknij się i słuchaj matki! nerwowo wykrzyknęła Weronika i ostrym ruchem podeszła do córki, która żuła właśnie kawałek kiełbasy, i wyrwała jej ją z ręki.
Odłóż to z powrotem, musisz myśleć o figurze! A kiełbasa droga, jutro znów przyjedzie ten twój na herbatę, trzeba mieć czym go podjąć, niech leży!
Lidia popatrzyła na matkę pięknymi, niebieskimi oczami i cicho spytała:
Mamo, czemu się znowu denerwujesz? O co ci chodzi?
Weronika wsadziła kiełbasę do lodówki i zaczęła hałaśliwie sprzątać ze stołu naczynia.
Zabrała też talerz z serem, niemal spod nosa córki. Wzięła także bombonierkę. Z urazą popatrzyła na Lidkę i splunęła słowami:
Boję się! Chodzi, chodzi do nas na oczach całej wsi, kręci się, a potem plunie i nawet się nie ożeni! A ty już nie dwudziestka, na starą pannę cię ludzie wołają!
I po tych wizytach twojego Tego arystokraty, żaden kawaler już tu nie zawita!
Nie denerwuj się tak, mamo uśmiechnęła się dziewczyna. On nigdzie ode mnie nie ucieknie, zobaczysz.
***
Tydzień później Weronika pakowała walizkę Lidce, roniąc łzy. Myślała, że córka taka cnotliwa, a tu proszę
Córka w ciąży! Na pytania matki, jak to się stało, Lidka z tajemniczym uśmieszkiem mówiła:
On mnie podwoził do lasu na jagody. Tam na mnie czekał. Żebym nie wracała sama. Wyobraź sobie, czekał na mnie przy samym lesie, bo bardzo mu się spodobałam. No bo jestem ładna
Tak, tak, matka nie rozumiała. I co, w lesie od razu? Jak to możliwe? No mów szybko, muszę wiedzieć, gdzie popełniłam błąd w wychowaniu!
Córka wcinała kiełbasę razem z ukochanym przez Weronikę serem i uśmiechała się:
Nieistotne, mamo! Hahah Najważniejsze, że się ze mną ożeni!
Ale na ślub zaprosimy całą rodzinę, pamiętaj! postawiła na swoim Weronika. Aj, jak ja cię puszczę w świat, kochanie… Jesteś moją jedyną córką.
Będę cię często odwiedzać, mamusiu
Do domu zaczęli walić sąsiedzi, krzyczeli głośno:
Weronka, mówią, że twoja córka wychodzi za mąż, a ty nic nie mówiłaś!
Wyjeżdża latała po domu Weronika.
Oj, a my bez prezentów, trzeba było wcześniej uprzedzić.
Nic nie szkodzi, córka jedzie do miasta z narzeczonym.
Taka to radość!
***
Wyjechała Weroniki jedyna córka, zawiózł ją ukochany do miasta.
Lidka później dzwoniła do matki, opowiadała, jak wygląda dom jej przyszłego męża Piotra.
Weronika wciąż czekała na wieści o ślubie, ale żadnych nie było.
Mijał miesiąc, drugi, pół roku Aż któregoś dnia Grażyna wpadła do Weroniki i powiedziała, że widziała Lidkę w mieście z wózkiem dziecięcym. Weronika aż jej się w głowie zakręciło.
Z wózkiem?! Jak to?
Nie pamięta, jak w pośpiechu ubrała kurtkę i pognała na autobus do miasta.
Okazało się, że została babcią, a Lidka nawet jej o tym nie powiedziała! Taką rzecz ukryć przed własną matką!
Weronika zadzwoniła do córki prosto z dworca. Dobrze, że w mieście jest zasięg, bo na wsi to wiadomo, jak jest.
Córka nie odbierała od razu, kilka razy rozłączała, a Weronika tylko bardziej się gotowała ze złości.
No i gdzie jesteś? wrzasnęła do telefonu, przyciągając uwagę wszystkich dookoła. Stoję na dworcu, przyjeżdżaj po mnie! I wyjaśnij mi, dlaczego masz dziecko, a ja nic nie wiem?!
Lidia przyjechała sama, taksówką, podeszła do matki, unikając jej wzroku.
Mamo, przepraszam, nie miałam czasu wytłumaczyć. Urodziłam córkę, nazwałam ją Marysią. Bardzo do ciebie podobna
A mieszkamy u Piotra, mojego narzeczonego. On ma śliczny dom!
No i?
Weronika patrzyła surowo na córkę-zdrajczynię.
Wstydzisz się mnie, powiedz prawdę, Lidka?
Lidia wystraszona:
Nie, nie, skąd, mamo? Co ty! Po prostu Piotr mieszka z matką.
I ten dom oraz samochód, którym Piotr jeździ, są własnością jego matki. I to ona mu nie pozwala się ze mną ożenić.
***
Weronika tylko przekroczyła próg willi Piotra i już wiedziała, że wprowadzi tu swoje porządki.
Co za teściowa nieznośna! Syn przywozi do domu narzeczoną z dzieckiem, a ta nie daje się ożenić!
Nie zwracając uwagi ani na Piotra, ani na malutką Marysię, którą córka podtykała jej pod nos, Weronika od progu ruszyła szukać mamusi, która, jak się okazało, stukała na pianinie na piętrze.
Chrząknęła głośno i domagała się uwagi, ale jej nie dostała, więc podeszła i zamknęła pokrywę instrumentu.
Dostojna kobieta przy pianinie spojrzała chłodno na zuchwałą gościnę.
O co chodzi? spytała gniewnym głosem. Kim pani jest?
Jestem matką Lidki! odparła twardo Weronika. I nie wstyd pani stukać na pianinie, kiedy małe dziecko w domu chce spać?!
Mówi pani o Marysi? Przecież już się wyspała syknęła przez zęby pianistka. Dodała z pogardą: To jeszcze kwestia, kto komu tu przeszkadza.
Przeszkadza pani dziecko? zdziwiła się Weronika. To jest wyjście: wyprowadzić się na swoje i odpoczywać!
A dlaczego ja miałabym się wyprowadzać z własnego domu, kobieto?
Bo przeszkadza pani młodej rodzinie.
Ja przeszkadzam? uniosła brew właścicielka. To nikt ich tu na siłę nie trzyma. Drzwi otwarte, mogą iść, gdzie tylko chcą.
Czyli wnuczka jest pani obojętna? Weronika zrobiła wielkie oczy.
Kobieta zimno na nią popatrzyła:
Jak cię zwą? Weronika? Wspaniale. To wytłumacz mi, Weroniko, dlaczego ja mam myśleć o twojej córce i wnuczce, skoro mają przecież ciebie i Piotra?
Już oddałam twojej córce najcenniejsze, co miałam syna! Mojego pomocnika, kierowcę, prawą rękę, można rzec. Ale widzę, że to za mało. Myślisz, że mnie z domu wyrzucisz?
Jeszcze zadzwonię, gdzie trzeba i cię stąd wyproszą za awanturę. A jak zajdzie potrzeba, do siebie wrócicie we czwórkę, z córką, wnuczką i zięciem!
Rozmowę na podniesionych głosach przerwał Piotr, który wbiegł do pokoju, zdenerwowany. Zwrócił się do Weroniki:
Na pewno jesteś zmęczona po drodze, mamo, Lidia zrobiła już herbatę w jadalni.
***
Herbata pomaga uspokoić emocje. Weronika zmierzyła wzrokiem teściową Piotra, która piła herbatę, uśmiechając się chytrze i mrużąc oczy.
Jeszcze cię przeżyję, pomyślała Weronika z niechęcią.
Najwyraźniej Piotr wyczuwał determinację teściowej i zerkał niepewnie, dając Lidii znaki pod stołem nogą coś tu trzeba wyjaśnić.
Lidia sama wiedziała, że rozmowa z matką jest nieunikniona. Matka zachowywała się jak czołg.
Mamo! zamknęły się po cichu w gabinecie Piotra, podczas gdy teściowa dalej brzdąkała na pianinie. Musimy pogadać!
O czym? Weronika się zdenerwowała. Widzę, że pogadankami nic nie wskórałaś! A twoja teściowa kręci sobie z wami, jak chce!
To nie jest moja teściowa powiedziała cicho Lidia. To jest żona Piotra, mamo! Jego pierwsza i jedyna żona!
Weronika była zszokowana tym, co usłyszała, nie mogła na córkę patrzeć spokojnie.
Jak do tego doszło? zapytała zdziwiona.
Lidia popatrzyła na matkę smutnym wzrokiem:
Sama widzisz, jaki Piotr jest bogaty Dzięki niej, mamo.
Ona jest od niego o dwadzieścia lat starsza, wyszła za niego, gdy miała już niemal pięćdziesiątkę Nie mają dzieci, ona nigdy nie chciała.
Weronika aż mrugała widziała wokół siebie wielką bibliotekę, albo może był to gabinet. Złocone tapety, aksamitne zasłony z frędzlami, drogie meble…
I te półki z książkami Cała willa, same skarby! I to wszystko warte fortunę!
To wszystko jej własność Lidia mówiła smutno. Na początku nie rozumiałam, kiedy się tu wprowadziłam.
Myślałam, że to jego mama, zaczęłam się z nią kłócić, jak ty, a Piotr wtedy powiedział mi prawdę.
No nieźle! wkurzyła się Weronika. Po co on ci taki?
Przecież wiadomo, mamo! Piotr chce mieć rodzinę, dzieci Ona nie chciała mieć dzieci. On długo się z tym godził ale lata lecą Dała mu zgodę na kochankę.
Czyli mnie. I wiesz, mamo, Piotr od dawna nie prowadzi z nią życia małżeńskiego. Są jak współlokatorzy.
Wystarczy, słyszałam już dość Weronika wstała. Pakuj się, zabieraj córkę i wracamy na wieś!
Ale Lidia nagle zadarta głowę do góry:
Co ty, mamo? Nigdzie się nie ruszam! Jest mi tu dobrze! Zostanę z Piotrem! Kiedyś zostanie wdowcem i wtedy mnie poślubi.
A do tego czasu ona ci życie zatruje!
Może i tak, mamo. To moje życie, sama je wybrałam.
No to sobie zostań, żyj tu jak na przytulnym kwaterunku, będziesz sprzątać i świetnie służyć, a ja wracam. Mam dość rzuciła zła Weronika.
***
Teraz dla Weroniki każdy dzień dłużył się niemiłosiernie, a życie straciło sens i radość. Trwała głównie plotkami od sąsiadek.
Tu słyszała, że sąsiadce córka wyszła za mąż. Tam, że urodził się wnuk. Weronika zaczęła odwiedzać Grażynę, by choć z jej wnukiem pobawić się w piaskownicy, westchnąć, wspomnieć Lidkę i własną wnuczkę.
W końcu nie wytrzymała, zamknęła dom i pojechała do miasta. Zasadziła się za bramą willi, gdzie mieszkała córka, i obserwowała.
Zobaczyła, jak już wyrośnięta Marysia biega po ogrodzie z dwoma pudlami miniaturowymi i woła: Babciu, babciu!. Ale babcią nazywa żonę Piotra.
O nie zżarła ją zazdrość ona jej niczym jest! Babcią to ja jestem!
Wyszła z ukrycia, zaczęła walić do bramy.
***
Babci Weroniki nikt z domu nie wygonił. Nawet właścicielka powiedziała po prostu: Dom duży, starczy miejsca dla wszystkich.
Nie wdawały się już w kłótnie, tylko czasem dogryzały sobie, wyrywając razem chwasty na rabacie czy bawiąc się w chowanego z Marysią:
Przyjechałaś bo się wystraszyłaś, że twoją córkę tu maltretuję? Dobrze zrobiłaś, twoja córka niestety słaba, trzeba ją chronić przede mną.
Jak będę chciała, to ją wygonię w każdej chwili, no ale mogę i nie wyrzucać. W ogóle ona nie w ciebie, chyba w ojca. Ty masz choć trochę charakteru.
Jeszcze zaraz dostaniesz zmiotką po głowie, choć jesteś tu niby panią! I dlaczego słaba? mruknęła Weronika.
Bo to ja tu jestem, a nie ona u ciebie. To ty przyjechałaś, nie ona do ciebie. Nie potrafisz być twarda.
Już bardziej ode mnie twardszej nie znajdziesz! Sama tu przyjechałam, bo widzę, że źle wyglądasz i lada dzień padniesz. Przecież ktoś cię musi obsługiwać. A mnie nie żal… Byleby Lidki to nie spotkało.
Ha-ha-ha, rozbawiłaś mnie! Ja się świetnie trzymam, dobrze się odżywiam, chodzę do najlepszych lekarzy. A ponieważ nigdy nie rodziłam, nawet nie wiem co to stres. Skąd pomysł, Weroniko, że ja pierwsza pójdę do piachu?Weronika spojrzała na nią z przekornym uśmiechem, ale zamiast odpowiedzieć złośliwością, podniosła wyżej głowę i po raz pierwszy od dawna poczuła w sobie dziwne ciepło. Może to był gniew, a może ulga sama nie wiedziała.
Nagle Marysia wpadła w ramiona Weroniki z chichotem i zawołała:
Babciu, babciu, pomożesz mi z pieskiem?
Weronika uklękła, mocując się z kołtunem na futrze psa, a potem, patrząc, jak dziecko śmieje się do niej, gruchnęła śmiechem:
Widzisz? Przecież jestem babcią. I nikt mi tego nie odbierze!
Willa rozbrzmiała szczekaniem, tupotem dziecięcych stóp i dwoma różnymi, babcinymi śmiechami jednym ostrym, drugim głębokim jak studnia.
Wieczorem, kiedy dom już cichł, a Marysia ruszyła do swojego bajkowego łóżka, dwie kobiety usiadły razem na tarasie wśród doniczek z pelargoniami. Przez chwilę milczały, każda zanurzona w swoich myślach.
Dziwny ten nasz świat, co, Weroniko? powiedziała gospodyni. Taki wielki, a tak trudno się z kimś dogadać.
Weronika spojrzała na nią poważnie, potem przymknęła oczy i westchnęła:
Ja całe życie chciałam dobrze dla swojego dziecka, ale czasem człowiek musi dopuścić do głosu cudzą prawdę, nie tylko swoją
Po chwili obie spojrzały na ogród, gdzie błąkały się jeszcze ostatnie różowe światła zachodu. Nagle starsza kobieta uśmiechnęła się lekko:
Jutro środa. U nas w każdą środę gramy w karty. Umiesz grać, Weroniko?
A jakże! Weronika aż klasnęła dłońmi. I ostrzegam: nadzwyczaj trudno mnie ograć!
Obie zaczęły się śmiać. Po raz pierwszy śmiech nie był gorzki.
A kiedy dom zasypiał, Weronika pomyślała, że może nie potrzebuje już wszystkiego kontrolować. Może wystarczy po prostu być i śmiać się z byle czego, trzymając za rękę córkę albo wnuczkę, nawet jeśli ktoś inny też czasem bywa babcią.
W końcu, czym była ta cała rodzina, jeśli nie meblami, które trzeba przesuwać aż do skutku, żeby każdy znalazł swoje miejsce?
Po cichu, tak żeby nikt nie słyszał, szepnęła do siebie z ulgą:
No, teraz to już chyba jestem naprawdę u siebie.
I tego wieczoru dom choć pełen dziwnych ludzi i starych tajemnic pachniał tak swojsko i spokojnie jak kawałek świeżej kiełbasy, zostawiony dla tych, których się naprawdę kocha.
